EnglishisÍslenska

Member institutions

Search in


ThesisUniversity of Iceland>Félagsvísindasvið>B.A./B.Ed./B.S. verkefni>

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/11055

Title
is

Um afturvirkni skattalaga

Published
April 2012
Abstract
is

Af 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar leiðir að Alþingi fer með ákvörðunarvald um skatta, en þar að baki liggur sú krafa lögmætisreglunnar að þjóðkjörnir fulltrúar taki ákvarðanir um meginatriði skattheimtu. Skattar eru að meginstefnu lagðir á til að fylgja eftir tekjuáætlunum ríkissjóðs eins og þær birtast í fjárlögum, en samkvæmt 42. gr. stjórnarskrárinnar er það Alþingi sem fer með fjárstjórnarvaldið. Samt sem áður hefur þingið ekki óbundnar hendur í þessum efnum heldur ber því vegna íþyngjandi eðlis skatta að hafa í heiðri ákveðin stjórnarskrárvarin réttindi borgaranna. Krafan um að löggjafinn gæti hófs við setningu skattalaga er einkum risin af vernd eignarréttarins, sbr. 72. gr. stjórnarskrárinnar, sem og jafnræði borgaranna, sbr. 65. gr. hennar. Í þessari ritgerð stendur til að gera grein fyrir framangreindum meginreglum stjórnskipunar og þeim auknu kröfum sem gerðar voru með breytingum á stjórnarskrá með stjórnarskipunarlögum nr. 97/1995. Þeim breytingum fylgdu m.a. nýmæli um bann við afturvirkni skattalaga og hömlur á framsali skattlagningarvalds, sbr. 77. gr. stjórnarskrárinnar, en þær breytingar mátti m.a. að rekja til alþjóðlegrar þróunar á sviði mannréttinda. Í því skyni verður í upphafi gerð grein fyrir afturvirkni laga og hugtakinu skattur. Því næst verður fjallað um tildrög þess að bann við afturvirkni skattalaga var sett í 2. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar og réttarframkvæmd fyrir og eftir gildistöku stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995 skoðuð. Gerð verður grein fyrir tengslum afturvirkrar skattlagningar og 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar og þeirra sjónarmiða sem þar vegast á, þ.e. annars vegar tekjuöflunarþörf hins opinbera og hins vegar eignarréttaröryggi borgaranna. Að lokum verður svo gerð nánari grein fyrir þeim áskilnaði skatthugtaksins að gætt sé jafnræðis við skattlagningu og hvað felist í jafnræðisregla 65. gr. stjórnarskrárinnar.

Issued Date
16/04/2012


Artifacts
Name[Sortable]Size[Sortable]Visibility[Sortable]Description[Sortable]Format
Stefán Jóhann Jóns... .pdf328KBLocked until  27/04/2038 Complete Text PDF