ÍslenskaenEnglish

Aðilar að Skemmunni

Leit eftir:


LokaverkefniHáskóli Íslands>Verkfræði- og náttúruvísindasvið>Meistaraprófsritgerðir>

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/11137

Titill
en

The Fissure Swarm of Tungnafellsjökull: Recent movements

Útgáfa
Febrúar 2012
Útdrættir
  • en

    Fissure swarms consist of clusters of normal faults, tensile fractures and volcanic fissures, and often extend from a central volcano. Fissure swarms are often referred to as rift zones, can be found in intraplate, island arc and spreading center volcanoes on Earth, as well as on Venus and Mars. The Tungnafellsjökull fissure swarm is located in Central Iceland Volcanic Zone near the center of the hot spot of Iceland and the triple junction between the Eurasian plate, North-American plate and the Hreppar microplate. The volcanic system of Tungnafellsjökull is a relatively inactive system and only two small Holocene fissure lavas can be associated with the system, the Tunguhraun lava and the Dvergar lava. To gain an overview of the fissure swarm of Tungnafellsjökull and to grasp the interaction between the volcanic system, the fissure swarm and the plate boundary, active fractures and fissures that relate to the volcanic system were mapped. The area, which is approximately 1450 km2, was mapped both from aerial photographs and from the ground. The fissure swarm is, at most, about 40 km in length and 20 km wide. The fissure swarm is wider than the Tungnafellsjökull central volcano and passes it rather than extends from it. A ground check revealed evidence of recent movements in the fissure swarm indicating more activity in the swarm than previously thought. Three types of structures were found that indicated recent movements. Type 1 is a step in a glacial ground moraine that normally doesn’t have any obvious features. The step thus indicates movements in the Holocene. Type 2 and 3 are sinkholes or fractures on the ground. Both these types indicate movements in the Holocene but type 3 has open wounds in the rim of the sinkholes and the edge of the fractures that indicates more recent movements. Earthquake data from the area and InSAR images from the Gjálp eruption revealed two or three tectonic events that may have led to these recent movements. The first event occurred in October 1996 during the Gjálp eruption, the second one in August of 2008 and the third one in November of 2009. These events are expressed by increased seismicity in the Tungnafelljökull area, both in terms of number of earthquakes as well as seismic moment release rates.

  • Sprungusveimar samanstanda af siggengjum, togsprungum og gossprungum sem teygja sig oft út frá megineldstöð. Sprungusveima má finna á jörðinni við eldstöðvar sem staðsettar eru innan fleka, í eyjabogum og innan fráreksbelta en einnig má finna sprungusveima á Venus og Mars. Eldstöðvakerfi Tungnafellsjökuls er staðsettur innan Mið-Íslands gosbeltisins nærri miðju íslenska heita reitsins og þrípunktsins milli Evrasíu flekans, Norður-Ameríkuflekans og Hreppaflekans. Eldstöðvakerfi Tungnafellsjökuls og sprungusveimur þess hefur ekki verið mjög virkt á Nútíma en aðeins tvö hraun má rekja til eldstöðvarinnar eða Tunguhraun og hraunið úr Dvergunum svokölluðu. Virkar sprungur á svæðinu voru kortlagðar til þess að átta sig á virkni sprungusveimsins og samverkun hans við eldstöðvakerfið og flekaskilin. Stærð svæðisins sem var kortlagt, bæði út frá loftmyndum og á jörðu niðri, er um1450 km2. Sprungusveimurinn er um 40 km að lengd og 20 km breiður. Sprungusveimurinn er breiðari en Tungnafellsjökulseldstöðin og liggja sprungurnar fram hjá eldstöðinni frekar en að liggja út frá henni. Við skoðun á sprungum svæðisins komu fram vísbendingar um nýlegar hreyfingar innan sprungusveimsins sem gáfu til kynna meiri virkni sprungusveimsins en áður var talið. Þrjár gerðir strúktúra fundust á svæðinu sem sýndu fram á nýlegar hreyfingar. Gerð 1 er þrep í jökulurð, en slík þrep hljóta að hafa myndast eftir að jökla leysti og þar af leiðandi á Nútíma. Gerð 2 og 3 eru hvort tveggja niðurföll eða sprungur á yfirborði sem báðar gefa til kynna hreyfingar á Nútíma. Munurinn á milli þessara tveggja gerða er hins vegar sá að í gerð 3 eru opin sár í brúnum sprunganna og niðurfallanna sem gefa til kynna að hreyfing hefur orðið á sprungunni/niðurfallinu síðan í síðustu leysingum. Jarðskjálftar á svæðinu og InSAR myndir sýna 2-3 atburði sem hafa getað leitt til þessara nýlegu hreyfinga. Fyrsti atburðurinn var í október 1996, meðan á Gjálpargosinu stóð, annar var í ágúst 2008 og sá þriðji í nóvember 2009. Þessir atburðir koma fram sem aukin jarðskjálftavirkni á svæðinu bæði í formi fjölda skjálfta og auknu skjálftavægi.

Birting
27.4.2012


Skrár
NafnRaðanlegtStærðHækkandiAðgangurRaðanlegtLýsingRaðanlegtSkráartegund
The Fissure Swarm ... .pdf4,63MBOpinn Heildartexti PDF Skoða/Opna