ÍslenskaenEnglish

Aðilar að Skemmunni

Leit eftir:


LokaverkefniHáskóli Íslands>Heilbrigðisvísindasvið>Meistaraprófsritgerðir>

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/11475

Titill

Áhrif sjúkdóms á einstaklinga með langvinna lungnateppu og fjölskyldur þeirra. Samþætt fræðilegt yfirlit og frumniðurstöður úr þversniðsrannsókn

Útgáfa
Febrúar 2012
Útdráttur

Langvinn lungnateppa (LLT) er sá sjúkdómur sem helst getur herjað á fólk sem reykir eða hefur reykt. Áhrif sjúkdóms á líf og líðan einstaklinga með LLT eru veruleg. Enn vantar þó nokkuð upp á að áhrif sjúkdómsins á fjölskyldur séu þekkt. Tilgangur þessarar rannsóknar er annars vegar að gera fræðilega samantekt á rannsóknum á fjölskyldum fólks með LLT og hins vegar að lýsa frumniðurstöðum á áhrifum sjúkdóms á einstaklinga með langvinna lungnateppu annars vegar og fjölskyldur hins vegar.
Rannsóknin er hluti meðferðarrannsóknar á sjálfsumönnun einstaklinga með LLT og fjölskyldna þeirra. Úrtakið var þægindaúrtak en alls voru 283 einstaklingar sem mögulega gætu verið með lungnasjúkdóm boðaðir til þátttöku í rannsókninni. Þar af voru 164 sem ýmist neituðu þátttöku eða voru útilokaðir þar sem þeir uppfylltu ekki viðmiðunargildi rannsóknar. Einstaklingarnir (N=119), sem boðin var þátttaka, voru hvattir til að hafa fjölskyldumeðlim með sér. Alls tóku 36 fjölskyldumeðlimir þátt. Í upphafi meðferðar svöruðu einstaklingarnir m.a. spurningalista um áhrif sjúkdóms (e. Illness Intrusiveness Scale) sem og spurningum um lýðfræðileg atriði.
Meginniðurstöður fræðilega yfirlitsins sýna að rannsóknir á fjölskyldum einstaklinga með LLT eru af ýmsum toga og nánast eins fjölbreytilegar og þær eru margar. Samanburður og samþætting niðurstaðna er því erfiður.
Í þverskurðarrannsókninni var meðalaldur einstaklinga 59,7 ± 5,06 ár og fjölskyldumeðlima 51,7 ± 15,5 ár p=0,002. Munur reyndist líka á kyni hópanna en einstaklingar með LLT sem höfðu fjölskyldumeðlim með sér voru konur í 53% tilfella og í 64% tilfella voru konur fjölskyldumeðlimir p=0,000. Einstaklingarnir með LLT reyktu frekar en fjölskyldumeðlimirnir p=0,023 en ekki reyndist munur á menntun eða atvinnu þessara hópa.
Ekki reyndist munur á hópi skjólstæðinga sem höfðu fjölskyldumeðlim með sér og þeirra sem ekki komu með fjölskyldumeðlim varðandi aldur, kyn, menntun eða atvinnu. Þeir sem höfðu fjölskyldumeðlim voru á hinn bóginn marktækt fleiri hættir að reykja en þeir sem ekki höfðu fjölskyldumeðlim með sér.
Áhrif sjúkdóms á einstaklinga með LLT sem komu með fjölskyldumeðlim voru 27,65 heildarstig á áhrif sjúkdóms mælitækinu af 91 stigum mögulegum. Svið tæknilegrar getu hafði þar mest að segja en svið samskipta og persónulegs þroska minnst. Áhrif sjúkdóms á fjölskyldumeðlimi einstaklinga með LLT voru 19,63 heildarstig á Áhrifa sjúkdóms mælitækinu. Svið tæknilegrar getu hafði hæstu stigin en svið samskipta og persónulegs þroska lægstu. Marktækur munur reyndist á áhrifum sjúkdóms á einstaklinga með LLT annars vegar og fjölskyldumeðlimum hins vegar. Ekki reyndist marktækur munur á áhrifum sjúkdóms hjá einstaklingum með LLT sem komu með fjölskyldumeðlimi eða einstaklingum sem ekki komu með fjölskyldumeðlimi.
Þessar frumniðurstöður gefa til kynna að sjúkdómurinn langvinn lungnateppa á stigi II og III og meðferð hans hafi lítil áhrif á einstaklingana sem bera sjúkdóminn og óveruleg áhrif á fjölskyldumeðlimi þeirra. Þessum niðurstöðum þarf að taka með varúð. Samkvæmt skilgreiningum eru einkenni LLT á stigi III mjög alvarleg en á því stigi eru 23% einstaklinga í rannsókninni. Flestir eru á stigi II (60%) en á því stigi má einnig búast við að einstaklingur sé farinn að finna fyrir einkennum sjúkdóms. Frekari rannsókna er því þörf bæði meðal einstaklinga með LLT og fjölskyldna þeirra.

Birting
8.5.2012


Skrár
NafnHækkandiStærðRaðanlegtAðgangurRaðanlegtLýsingRaðanlegtSkráartegund
LOKAEINTAK MASTERS... .pdf735KBLæst til  23.5.2014 Heildartexti PDF