ÍslenskaenEnglish

Aðilar að Skemmunni

Leit eftir:


LokaverkefniHáskóli Íslands>Hugvísindasvið>B.A. verkefni>

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/2654

Titill

HVER gerði HVAÐ fyrir HVERN: Umfjöllun um stöðu spurnarliða og spurnarfærslu í amerísku táknmáli (ASL)

Útdráttur

Rannsóknir á hv-spurningum í amerísku táknmáli (ASL) hafa vakið mikla athygli og
verið allmikið rannsakaðar. Ástæðan fyrir því að rannsakendur hafa áhuga á því að
skoða slíkar spurningar er sú að hægt er að spyrja slíkra spurninga á mjög ólíka vegu en
fjölbreytileikinn felst í stöðu spurnarliðarins innan setningarinnar. Vegna þess hversu
fjölbreyttar þær eru hafa ekki allir fræðimenn verið á eitt sammála um það hvernig beri
að greina slíkar setningar út frá setningafræðilegu sjónarhorni.
Í ASL hafa því komið fram tvær kenningar um það hvernig skuli greina slíkar
setningar, annars vegar svokölluð vinstri kenning og hins vegar svokölluð hægri
kenning. Skv. bæði vinstri og hægri kenningunni þurfa spurnarliðir í ASL ekki að
færast, þ.e. þeir geta birst á staðnum sem þeir koma fyrir í djúpgerð, en þeir geta færst
og lendingarstaður þeirra er þá ákvæðisliður tengiliðar (TL), eins og í raddmálum. Það
sem aðgreinir kenningarinnar er hver staða þessa ákvæðisliðar er en skv. vinstri
kenningunni er ákvæðisliður TL til vinstri, eins og í flestum raddmálum, sbr. íslensku
og ensku, og skv. hægri kenningunni er hann til hægri. Kenningarnar virðast standa
mjög föstum fótum hvor fyrir sig enda að mörgu leyti byggðar upp af mismunandi
gögnum, þ.e. þeir málhafar sem fræðimenn hvorrar kenningar fyrir sig rættu við eru
ekki sammála um hvað sé tækt og hvað ótækt. Það eru margar setningar sem hvor
kenning hefur fyrir sig sem virðast benda til þess að um þessa kenningu sé að ræða en
ekki hina, það er að segja t.d. eru skv. vinstri kenningunni sumar setningar algjörlega
tækar sem virðast benda til þess að ákvæðisliðurinn verði að vera til vinstri og öfugt.
Slíkar rannsóknir eru ekki til á íslensku táknmáli (ÍTM) og áður en hægt er að
hefja slíkar rannsóknir er mjög gagnlegt að skoða það sem rannsakað hefur verið í
öðrum táknmálum. Með því að skoða hvað þessar kenningar hafa fram að færa
vöknuðu spurningar um hverju sé hentugast að leita eftir og hvað þurfi að skoða alveg
sérstaklega þegar ráðist verður í slíkar rannsóknir á ÍTM.

Birting
15.5.2009


Skrár
NafnRaðanlegtStærðRaðanlegtAðgangurRaðanlegtLýsingRaðanlegtSkráartegund
elisa_fixed.pdf409KBOpinn Heildartexti PDF Skoða/Opna