ÍslenskaenEnglish

Aðilar að Skemmunni

Leit eftir:


LokaverkefniHáskólinn á Bifröst>Viðskiptadeild>Lokaverkefni í viðskiptadeild (BS)>

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/2935

Titill

Umboðsvandi í íslensku og erlendu viðskiptalífi

Útgáfa
Júní 2009
Útdráttur

Í ritgerðinni er fjallað um umboðskenninguna og þætti innan hennar, nánar tiltekið
umboðsvanda og umboðskostnað. Fjallað er fræðilega um þessi hugtök, sagt frá sambandi
umboðsveitanda (e. principal) og umboðsþega (e. agent), hvernig þessir aðilar nálgast
samningaborð með ósamhverfar upplýsingar og hvaða áhrif það hefur á framvindu sambands
þeirra. Dregin eru fram tvö fræg dæmi erlendis frá þar sem umboðsvandinn kemur við sögu
sem og dæmi frá íslensku viðskiptalífi.
Fyrra erlenda dæmið fjallar um Enron málið þar sem stjórnendur fóru langt fram úr umboði
sínu við rekstur fyrirtækisins, stundum í samvinnu við stjórn og endurskoðendur en einnig án
þess að bera málin undir þessa aðila, hvernig Enron faldi tap sitt í félögum á aflandseyjum
sem ekki þurfti að gera grein fyrir í efnahagsreikningi og hvernig stjórnendur seldu hluti sína
í fyrirtækinu vitandi það að rekstur þess gengi illa en án þess að láta aðra hluthafa vita.
Hitt erlenda dæmi sem tekið er kemur frá Danmörku, IT Factory málið. Þar var aðal gerandi
málsins forstjóri og eigandi sem gerði samninga við lánadrottna án þess nokkurn tímann að
hafa í hyggju að halda þá.
Íslensk dæmi eru nefnd til sögunnar til að draga fram hvernig stjórnarmenn þurfa að sæta
ábyrgð gjörða sinna og hvernig þeir geta skapað umboðsvanda með því að mismuna
hluthöfum fyrirtækja þannig að sumir hluthafanna beri skarðan hlut frá borði, hvernig stórir
hluthafar reyna að þvinga fram útkomu í sína þágu á kostnað minni hluthafa og hvernig
siðavandi veldur því að menn brjóta þá samninga sem þeir hafa gert.
Niðurstöður eru í stuttu máli þær að hægt er að reyna að koma í veg fyrir umboðsvanda með
því að tengja hagsmuni stjórnenda við rekstur fyrirtækis með umbunarkerfi og hafa eftirlit
með rekstrinum í gegnum óháða endurskoðendur og yfirvöld. Slíkt er þó vandmeðfarið því
mannlegt eðli er brigðult, engir samningar eru fullkomnir og því alltaf hætta á því að
mótaðilar í samningum finni leið framhjá skilyrðum þeirra

Birting
2.6.2009


Skrár
NafnRaðanlegtStærðRaðanlegtAðgangurHækkandiLýsingRaðanlegtSkráartegund
BSritgerd_TomasOrn... .pdf674KBOpinn Heildartexti PDF Skoða/Opna