https://hdl.handle.net/1946/2064 2026-05-06T17:06:55Z 2026-05-06T17:06:55Z Yevhen Bilyi 1994- https://hdl.handle.net/1946/52698 2026-04-30T15:10:01Z 2026-04-30T15:10:01Z

Titill: Predicting Opioid Tapering Outcomes with Machine Learning: Feature Engineering and Model Comparison Höfundur: Yevhen Bilyi 1994- Útdráttur: Niðurtröppun ópíóíða er mikilvægur þáttur í allri meðhöndlun sem inniheldur notkun á ópíóðum. Þrátt fyrir það nær stór hluti sjúklinga ekki að ljúka ávísuðu niðurtröp- punarferli. Ef hægt væri að bera kennsl á sjúklinga sem eru í hættu á að falla á niðurtröppun snemma í ferlinu, gæti það gert forvirk klínísk inngrip möguleg. Engin fyrri rannsókn hefur þó nýtt vélnám (e. machine learning) beinlínis til að spá fyrir um árangur slíkrar niðurtröppunar. Í þessari rannsókn voru þróuð og borin saman þrjú mismunandi líkön í vélrænu námi sem miða að því spá fyrir um útkomu niðurtröppunar. Byggt var á upphafs- gögnum 538 sjúklinga frá Prescriby, sem er íslensk heilbrigðistæknilausn sem heldur utan um niðurtröppun ópíóíða. Með markvissri gagnaþróun (e. feature engineering) voru búnar til 39 breytur sem spönnuðu lýðfræðilegar upplýsingar, eiginleika lyfja, skammtamynstur, lengd meðferðar og klínískt rökstuddar víxlverkanir (e. interac- tion terms) milli breyta. Lógistísk aðhvarfsgreining, TabPFN (forþjálfað tauganet fyrir töflugögn) og AutoGluon (sjálfvirkt fjöllíkanakerfi) voru þjálfuð og prófuð á eins lagskiptum gagnasettum (430 tilvik í þjálfunarsetti og 108 í prófunarsetti). TabPFN skilaði hæsta AUC-gildinu eða flatarmáli undir ROC-kúrfu (AUC: 0,736), en þar á eftir fylgdu AutoGluon (AUC: 0,730) og lógistísk aðhvarfsgreining (AUC: 0,724). McNemar-próf staðfesti að enginn tölfræðilega marktækur munur var á milli nokkurra líkananna (í öllum tilvikum var p > 0.05). Þetta bendir til þess að gag- nagerðin og valið á breytum skipti talsvert meira máli fyrir forspárgildið en hversu flókin reikniritin eru í sjálfu sér. SHAP-greining og Boruta-breytuval sýndu bæði fram á að aldur sjúklinga, ásamt víxlverkunum milli lyfjaskammta og meðferðar- lengdar, væru öflugustu spábreyturnar. Nánari greining í könnunarformi á atferlis- gögnum úr snjallforritinu – þar á meðal upplýsingum um lyfjaheldni, klínískar við- varanir og samskipti við meðferðaraðila – leiddi í ljós sterk einbreytutengsl (e. uni- variate associations) við árangur niðurtröppunarinnar. Þó setur eðli þessara athugu- nargagna því skorður að hægt sé að draga beinar ályktanir um orsakasamhengi. Allar upphafsbreytur liggja fyrir um leið og meðferð hefst, sem gerir það að verkum að hægt er að áhættumeta sjúklinga áður en sjálf niðurtröppunin fer af stað. Að- greiningarhæfni (e. discrimination) líkananna var í meðallagi, sem bendir til þess að mjög vænlegt gæti verið að fella snemmbær atferlisgögn inn sem breytilega þætti til þess að auka forspárgetu þeirra enn frekar.

2026-04-30T15:10:01Z Sólrún Sigurgeirsdóttir 1981- https://hdl.handle.net/1946/52508 2026-04-22T09:20:29Z 2026-04-22T09:20:29Z

Titill: Depth profiles of zooplankton and marine snow in two adjacent basins south of Iceland Höfundur: Sólrún Sigurgeirsdóttir 1981- Útdráttur: The high resolution depth distribution of zooplankton and marine snow was studied in the Basin part of Irminger Sea and Iceland Basin in relation to phytoplankton and environmental factors during the latter part of July 2020. For the study, a Video Plankton Recorder (VPR) was used which collects information on abundance of plankton and particles and concurrent data on environmental variables (temperature, salinity, fluorescence, and turbidity), from surface down to maximum 837 m depth. The study also used WP2 plankton net samples (200 µm mesh size) down to 200 m depth to get detailed information on species composition. Based on semi-automatic classification output Redundancy Analysis indicated salinity to be the most important environmental factor in explaining 30% (of total 34%) of zooplankton and marine snow variability. Marine snow was the by far most abundant particle, total numbers being ⁓10 times higher in Irminger Sea than average mean numbers in the Iceland Basin. Zooplankton showed the same basin pattern, being much more abundant in the Irminger Sea, and copepods were the dominant zooplankter group in both basins. Particulate organic carbon (POC) flux of marine snow was estimated by combining data of abundance and size of marine snow derived from the VPR with equations relating size of particles to sinking velocity. In the Irminger Sea, POC flux increased with depth, reaching maximum (⁓29 mg C m-2 d-1) around 730–740 m and 790–800 m depth. In contrast, maximum flux in the Iceland Basin were substantially lower (⁓6 mg C m-2 d-1 around 70 m depth). These results indicate much higher biological productivity in Irminger Sea. And the elevated POC flux in the Irminger Sea highlights the importance of this oceanic region for the transfer of carbon to the deep oceans and its role in regulating Earth’s climate.; Rannsóknin lýsir dreifingu dýrasvifs og lífrænna agna (“sædrífu”) með dýpi með mikilli upplausn í Grænlandshafi og í Suðurdjúpi í tengslum við dreifingu svifþörunga og helstu umhverfisþátta (hitastig, selta, flúrljómun (mælikvarði á magn sviflægra þörunga) og grugg) í lok júlí 2020. Rannsóknin var gerð með svifsjá en með henni er hægt að meta magn og dreifingu átu og agna í vatnsbolnum með mikilli nákvæmni. Þetta er í fyrsta sinn sem þessi aðferð hefur verið notuð á rannsóknasvæðinu. Svifsjáin safnaði samtímis myndum og umhverfisgögnum frá yfirborði niður á allt að 837 m dýpi. Að auki var dýrasvifssýnum safnað með WP2 háfi (200 µm möskvi) niður á 200 m dýpi á sömu stöðvum til að fá nákvæmar upplýsingar um tegundasamsetningu dýrasvifsins. Niðurstöður hálfsjáfvirkrar flokkunar og fjölþáttagreininga sýndu að selta var mikilvægasti umhverfisþátturinn og skýrði 30% (alls 34%) af breytileika í dreifingu dýrasvifs og lífrænna agna. Lífrænar agnir voru langalgengastar og voru ⁓10 sinnum fleiri í Grænlandshafi en að meðaltali í Suðurdjúpi. Sama má segja um dýrasvif, sem var í mun meira magni í Grænlandshafi. Krabbaflær voru langalgengasti hópurinn af dýrasvifi. Hrip lífræns kolefnis (POC) var metið með því að sameina upplýsingar um magn og stærð lífrænna agna fengnar frá svifsjánni og beita reiknijöfnum sem tengja agnastærð við sökkhraða. Í Grænlandshafi jókst hripið með dýpi og náði hámarki (⁓29 mg C m-2 d-1) á 730–740 m og 790–800 m dýpum. Hámarkshrip í Suðurdjúpi var mun lægra (⁓6 mg C m-2 d-1) í kringum 70 m dýpi. Niðurstöðurnar benda til mun meiri líffræðilegrar framleiðni í Grænlandshafi en í Suðurdjúpi. Niðurstöður um hrip lífræns kolefnis undirstrikar mikilvægi hafsvæðanna suður og vestur af landinu, einkum Grænlandshafs, fyrir flutning kolefnis til dýpri laga hafsins og þar með fyrir loftslag jarðar. Athugasemdir: Efnisorð: zooplankton, marine snow, VPR, passive flux, depth profiles

2026-04-22T09:20:29Z Eyjólfur Emil Jóhannsson 1994- https://hdl.handle.net/1946/52091 2026-02-04T10:21:01Z 2026-02-04T10:21:01Z

Titill: Hönnun og þróun sjálfvirks sorpmóttökukerfis með vigtun og aðgangsstýringu Höfundur: Eyjólfur Emil Jóhannsson 1994- Útdráttur: Verkefnið fjallar um hönnun og hugbúnaðarútfærslu á frumgerð sjálfsafgreiðslu í sorpmóttöku. Kerfið sameinar vigtun ökutækja, auðkenningu notanda, aðgangsstýringu og gagnaskráningu í SCADA-kerfinu Ignition. Vegna tímamarka voru engar raunverulegar vélbúnaðaruppsetningar framkvæmdar. Í stað þess voru öll merki, vigtarmælingar og auðkenningar hermdar. SQL-gagnagrunnur var notaður til að skrá brúttó-, tara- og nettóþyngd, ásamt notenda- og atviksupplýsingum. HMI-viðmót var hannað til að leiða ökumann í gegnum allt ferlið og rekstraraðili hefur aðgang að viðvörunum og bilanagreiningu. Prófanir voru framkvæmdar með at- burðarhermun og náðu bæði yfir venjulegt ferli og frávik. Niðurstöðurnar sýna að vinnsluflæði, útreikningar, viðvörunarhugsun og gagnaskráning virka áreiðanlega í þróunarumhverfi. Frumgerðin gefur til kynna að SCADA lausn geti stutt aukna skilvirkni og rekjanleika. Frekari prófanir með raunverulegum búnaði eru hins vegar nauðsynlegar til að staðfesta endanlega virkni kerfisins.

2026-02-04T10:21:01Z Robert Andrew Scully 1998- https://hdl.handle.net/1946/52087 2026-02-20T11:52:58Z 2026-02-03T08:23:06Z

Titill: The AdS3/CFT2 Correspondence: A Case Study of the Holographic Principle Höfundur: Robert Andrew Scully 1998- Útdráttur: Holography, the duality between higher dimensional quantum gravity and lower dimensional quantum field theory, is concretely realized in the generic correspondence between semi-classical d+1 dimensional anti-de Sitter gravity (AdSd+1) and d dimensional conformal field theories (CF Td). The correspondence between AdS3 and CF T2 is an exciting example of the holographic principle because it does not require string theory; in fact, the major results pointing to the AdS3/CF T2 duality predate the holographic principle by nearly a decade. Furthermore AdS3 and CF T2 are simpler than their higher dimensional counter parts. In two dimensions conformal symmetry extends to an infinite set of local symmetries and negatively curved Einstein gravity in three dimensions is topological. Here we analyze and introduce the correspondence between AdS3 and CF T2. To this end we build the the picture from the ground up, starting with a simple action for AdS and then derive the necessary ingredients to see the boundary realize itself as a conformal field theory. In particular, we reproduce the main results of Brown-Henneaux and use the Ryu-Takayanagi formula to calculate the entanglement entropy of a single interval on the boundary.

2026-02-03T08:23:06Z