en English is Íslenska

Article University of Iceland > Ráðstefnurit > Þjóðarspegill Félagsvísindastofnunar >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/13345

Title: 
  • is Þingræði dregið í dilka
Published: 
  • October 2012
Abstract: 
  • is

    Þrískiptingin forsetaræði – „forsetaþingræði“ (e. semi-presidentialism) –þingræði er notuð til að flokka útfærslur síðustu áratuga af fulltrúalýðræði. Samkvæmt henni fellur þingræði í tvo meginflokka eftir því hvort þjóðhöfðingi er nánast valdalaus eða hvort hann er þjóðkjörinn forseti með verulegt sjálfstætt vald gagnvart þingræðislegri ríkisstjórn. Þessi flokkun er ekki ætluð til sögulegra nota því að í fortíðinni er ekki sjálfgefið að þjóðhöfðingi með sjálfstætt vald sé forseti, hvað þá þjóðkjörinn forseti. Í erindinu verður þess freistað að flokka söguleg dæmi um stöðu ríkisstjórna gagnvart annars vegar þjóðhöfðingja (hvort hann er sjálfur leiðtogi ríkisstjórnar, sjálfráður um val forsætisráðherra, bundinn af vilja þingmeirihluta, eða kemur hvergi nærri), hins vegar þjóðþingi og þingflokkum (þar sem reynir á þingræðið sjálft), á mismunandi stigum fulltrúalýðræðis. Í dæmunum kemur fram hvernig lýðræðisþróun gat af sér hugmyndirnar um ábyrgðarlausan þjóðhöfðingja (upphaflega konung) og síðar um forsætisráðherra sem þjóðarleiðtoga. Bent verður á að víð merking þingræðishugtaksins (tengd völdum og virðingu þjóðþingsins á hvaða sviði sem er), sem kalla má ráðandi í pólitískri umræðu á Íslandi, er óþekkt í sögulegri umfjöllun.

Citation: 
  • Rannsóknir í félagsvísindum XIII: Stjórnmálafræðideild
Accepted: 
  • Oct 26, 2012
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/13345


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
Helgi_Skuli_Kjartansson_Thingraedi dregid i dilka.pdf486.43 kBOpenHeildartextiPDFView/Open