is Íslenska en English

Bók

Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > Doktorsritgerðir - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/14319

Titill: 
  • Sóragigt á Íslandi
  • Titill er á ensku Psoriatic Arthritis in Iceland
Efnisorð: 
Útgáfa: 
  • Mars 2013
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Psoriatic arthritis causes inflammation and pain in joints and entheses. It is closely linked to the skin disease psoriasis as its name suggests. Over the past decade the number of published research papers on psoriatic arthritis has grown rapidly, and some of those studies have been performed in Iceland.
    The goal of this study was to find most or all patients in Iceland with previously diagnosed psoriatic arthritis to study the prevalence, clinical presentation, inheritance, and the possible relationship between nail changes and other clinical symptoms.
    Although cases were sought from all of Iceland, only those living in the Reykjavik area were included in prevalence estimates. All patients were invited for a physical examination. Information on psoriasis patients collected for previous studies was used to find patients with psoriatic arthritis, and a search of the records of Landspitali hospital was performed as well. Data on psoriatic arthritis patients collected for this study were compared to data previously collected on psoriasis patients to analyze the connection between nail changes and clinical symptoms in psoriatic arthritis.
    Information on 346 individuals with diagnosed psoriatic arthritis was found, of whom 301 were alive in 2003, with 220 living in the Reykjavik area; 71% of them participated in the physical examination portion of the study. Information on 1116 psoriasis patients was available for comparison. The prevalence of diagnosed psoriatic arthritis was 0.16%, but 0.14% when the proportion of individuals without confirmable disease at examination was taken into account. Nearly twice as many women as men had the disease. Family members of psoriatic arthritis patients had a relative risk (RR) of 39.2, 12.2, 3.6, and 2.6 for having the disease for first- to fourth degree relatives (p<0.0001). Nail changes were more common in psoriatic arthritis than psoriasis and only onycholysis was clinically important in psoriatic arthritis, with an odds ratio (OR) of 2.1 for developing arthritis among psoriasis patients, OR of 3.8 for having small joint involvement among psoriatic arthritis patients, and a positive correlation between the presence of onycholysis and the number of tender joints (p=0.02)
    Psoriatic arthritis has a similar prevalence in Iceland as in neighbouring countries and is very familial over multiple meioses. Onycholysis is more prevalent in psoriatic arthritis than in psoriasis, is linked to small joint disease, and correlates with having more tender joints.

  • Sóragigt er sjúkdómur sem veldur bólgu og verkjum í liðum og festum. Hún er nátengd húðsjúkdómnum sóra eins og nafnið gefur til kynna. Undanfarinn áratug hefur orðið hraður vöxtur í fjölda birtra rannsókna um sóragigt, og hluti þeirra rannsókna hefur farið fram á Íslandi.
    Markmið þessarar rannsóknar var að finna flesta og helst alla sjúklinga með þegar greinda sóragigt á Íslandi til þess að meta algengi sjúkdómsins, birtingarform hans, erfðir og möguleg tengsl naglbreytinga við önnur sjúkdómseinkenni.
    Leitað var að sjúklingum á landinu öllu, en aðeins sá hluti Íslendinga sem býr á höfuðborgarsvæðinu var lagður til grundvallar algengistölum. Notast var við lista frá fyrri rannsóknum á húðsjúkdómnum sóra til þess að finna sjúklinga með sóragigt, en einnig var leitað í skrám Landspítala. Öllum sjúklingum var boðið til skoðunar og 71% þeirra sem bjuggu á höfðuborgarsvæðinu tóku þátt. Til þess að svara rannsóknarspurningum varðandi naglbreytingar voru gögn um sóragigtarsjúklinga sem safnað var í þessari rannsókn borin saman við gögn um sömu sjúklinga frá þeim tíma sem þeir tóku þátt í rannsókn á húðsjúkdómnum sóra.
    Alls fundust upplýsingar um 346 einstaklinga með greinda sóragigt, en af þeim voru 301 lifandi með búsetu á Íslandi, og 220 þeirra bjuggu á höfuðborgarsvæðinu árið 2003. Til samanburðar voru upplýsingar um 1116 einstaklinga með sóra. Algengi sóragigtar byggt á skráðum greiningum var 0.16%, en 0.14% ef leiðrétt var fyrir þeim hluta sem ekki var hægt að staðfesta sjúkdóminn hjá við skoðun. Nær tvöfalt fleiri konur en karlar voru með sóragigt. Ættingjar sóragigtarsjúklinga voru með hækkaða hlutfallsáhættu (RR) á að fá sjúkdóminn sem var 39.2, 12.2, 3.6, og 2.6 fyrir fyrstu til fjórðu gráðu ættingja (p<0.0001). Naglbreytingar voru algengari í sóragigt en í sóra, og greining á þremur helstu undirflokkum naglbreytinga leiddi í ljós að eingöngu nagllos hefur klíníska þýðingu í sóragigt, með gagnlíkindahlutfall (OR) 2.1 fyrir sóragigt á meðal sórasjúklinga, OR 3.8 fyrir smáliðasjúkdóm í sóragigt og jákvæða fylgni milli naglloss og fjölda aumra liða (p=0.02).
    Sóragigt er álíka algeng á Íslandi og í nágrannalöndum okkar og er mjög ættlæg yfir marga ættliði. Nagllos er mun algengara meðal sóragigtarsjúklinga en sórasjúklinga, tengist smáliðasjúkdómi sérstaklega og sóragigtarsjúklingar með nagllos hafa fleiri auma liði.

ISBN: 
  • 978-9935-9138-0-7
Samþykkt: 
  • 9.4.2013
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/14319


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Thorvardur Jon Love - PhD Dissertation - Útgáfa send í prentun.pdf16.08 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna