is Íslenska en English

Lokaverkefni (Doktors)

Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > Doktorsritgerðir - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/16908

Titill: 
  • Titill er á ensku Infectious illnesses and pneumococcal carriage among preschool children at Icelandic day care centers. Epidemiology, risk factors and intervention
Námsstig: 
  • Doktors
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Respiratory tract and gastrointestinal infections are common illnesses in children and most often caused by viruses. Streptococcus pneumoniae (pneumococcus) is a major cause of community acquired bacterial infections including pneumonia, otitis media, bacteremia and meningitis in children and remains a major cause of morbidity and mortality in both children and adults. Pneumococcal carriage in children is believed to be an important source of spread within the community and therefore children can be considered as an important vector in the pathogenesis of pneumococcal disease.
    A wide range of risk factors for respiratory tract and gastrointestinal illnesses as well as pneumococcal carriage has been reported in the literature but these risk factors appear to differ between countries. Most studies have demonstrated that day care attendance is one of the major risk factor for respiratory tract and gastrointestinal illnesses as well as pneumococcal and PNSP (penicillin non-susceptible pneumococci) carriage but no study has conclusively demonstrated which factors at the DCCs confer the actual risks. Poor hygiene at the DCCs has been considered to play a major role in the spread of microbiological agents between children and several studies have assessed the impact of hygiene intervention at DCCs with controversial results. No study has however investigated the effects of hygiene intervention on pneumococcal and PNSP carriage.
    The epidemiology and risk factors of respiratory tract and gastrointestinal illnesses among Icelandic preschool children is not well known.
    This thesis is based on two studies at Icelandic DCCs and has the following aims:
    • To describe the prevalence of pneumococcal and PNSP carriage among preschool children.
    • To identify risk factors for pneumococcal and PNSP carriage and analyze the effects of hygiene intervention on carriage.
    • To describe the incidence of febrile, respiratory tract and gastrointestinal illnesses among preschool children.
    • To identify risk factors for febrile, respiratory tract and gastrointestinal illnesses and analyze the effects of hygiene intervention.
    Study I was carried out during the period 1992-1999 and included 1.228 children. Pneumococcal carriage was found in 52.1% of the children and the carriage was negatively associated with age (OR 0.65; 95% CI 0.57-0.73) and differed significantly between DCCs (p<0.01). The carriage of PNSP was 7.2% and was also negatively associated with age (OR 0.56; 95% CI 0.43-0.72) and differed significantly between DCCs (p<0.01). Antibiotic use at the time of NP sampling and during the month preceding sampling decreased the risk of pneumococcal carriage (OR at sampling 0.36; 95% CI 0.19-0.69 and during the preceding month 0.74; 95% CI 0.55-0.99) but was not associated with PNSP carriage (OR at sampling 1.91; 95% CI 0.82-4.45 and during the preceding month 1.54; 95% CI 0.81-2.92). Study I was carried out before pneumococcal vaccination was included in the National Childhood Vaccination Program in Iceland.
    Study II was carried out during the period 2000-2003 and included 2.349 children most of whom were studied more than once. Pneumococcal carriage was 55.6% and it was negatively associated with young age, positively associated with the number of preceding colds and varied significantly between seasons and DCCs. Antibiotic use at the time of sampling and during the month preceding sampling decreased the risk of pneumococcal carriage, especially the use of penicillin/amoxicillin and macrolides. The carriage of PNSP in Study II was 15.5% and was significantly higher than the PNSP carriage in Study I. PNSP carriage was negatively associated with age, positively associated with the number of preceding colds, and varied significantly between seasons and DCCs. The overall use of antibiotics (at the time of sampling and during the preceding month) was not associated with PNSP carriage but the use of cephalosporins increased the risk of PNSP carriage 6.3-fold. Hygiene intervention at the DCCs was not significantly associated with the prevalence of pneumococcal and PNSP carriage. No risk factors at the DCCs for pneumococcal or PNSP carriage could be identified. Study II was carried out before the introduction of a pneumococcal vaccine into the National Childhood Vaccination Program.
    Febrile, respiratory tract and gastrointestinal illnesses were common among the preschool children and their incidence appeared to be similar to those reported in other countries. The incidence of all the illnesses was negatively associated with age, varied significantly between seasons but did not differ between DCCs. Hygiene practices were not significantly associated with the incidence of any of the illnesses and hygiene intervention did not have any additional impact on the incidence of any of the illnesses.
    In conclusion, the incidence of respiratory tract and gastro-intestinal illnesses as well as the prevalence of pneumococci among Icelandic preschool children appeared to be similar to those reported in other countries. The risk factors for the illnesses and pneumo-coccal/PNSP carriage may differ from the risk factors identified in other countries. Structured hygiene intervention had no additional effects on pneumococcal or PNSP carriage and did not affect the incidence of febrile, respiratory tract and gastrointestinal illnesses, most likely due to the high baseline standard of hygiene at Icelandic DCCs.

  • Öndunar- og meltingarfærasýkingar hjá börnum eru algengar og oftast orsakaðar af veirum. Streptococcus pneumoniae (pneumó-kokkar) eru algengasta orsök lungnabólgu, miðeyrnabólgu, blóð-sýkinga og heilahimnubólgu af völdum baktería hjá börnum og geta valdið alvarlegum sjúkdómum og dauða bæði hjá börnum og fullorðnum. Sýklun pneumókokka í nefkoki barna er algeng og börn því mikilvægir dreifingaraðilar pneumókokka í samfélaginu.
    Ýmsir áhættuþættir öndunar- og meltingarfærasýkinga sem og sýklunar pneumókokka hafa verið nefndir til sögunnar en rannsóknir hafa sýnt að þeir eru líklega breytilegir milli landa. Margar rannsóknir hafa sýnt að leikskólavist er stór áhættuþáttur án þess að sýnt hafi verið fram á með óyggjandi hætti hvaða þættir á leikskólunum valdi áhættunni. Gott hreinlæti hefur löngum verið talið mikilvægt til að hindra smit á milli barna og margar rannsóknir á áhrifum hreinlætis-aðgerða á leikskólum á tíðni sýkinga hafa verið gerðar en niður¬stöður þeirra hafa hins verið breytilegar og misvísandi. Engin rann¬sókn hefur hins vegar verið gerð á áhrifum hreinlætisaðgerða á sýklun pneumókokka hjá börnum.
    Faraldsfræði og áhættuþættir öndunar- og meltingarfærasýkinga hjá íslenskum börnum á leikskólum eru ekki vel þekktir.
    Þessi ritgerð byggir á tveimur rannsóknum á börnum á íslenskum leikskólum og var tilgangur þeirra:
    • Að lýsa algengi pneumókokkasýklunar hjá börnum (sýkla¬lyfja-næmum pneumókokkum og pneumókokkum með minnkað næmi gegn sýklalyfjum).
    • Að greina áhættuþætti pneumókokkasýklunar hjá börnum og kanna áhrif hreinlætisaðgerða á leikskólum á sýklun allra pneumókokka og pneumókokka með minnkað næmi gegn penicillin (PNSP).
    • Að lýsa nýgengi hita, öndunar- og meltingarfærasýkinga hjá börnum.
    • Að greina áhættuþætti hita, öndunar- og meltingar¬færasýkinga hjá börnum og kanna áhrif hreinlætisaðgerða á nýgengi ofangreindra sýkinga.
    Í rannsókn I sem gerð var á tímabilinu 1992-1999 voru 1228 börn. Pneumókokkar ræktuðust frá nefkoki 52.1% barnanna og var áhætta sýklunar í öfugu hlutfalli við aldur barnanna (áhættuhlutfall 0.65; 95% öryggisbil 0.57-0.73) og marktækt breytileg milli leikskóla (p<0.01). Um 7.2% barnanna greindust með PNSP og reyndist áhættan einnig vera í öfugu hlutfalli við aldur (áhættuhlutfall 0.56; 95% öryggisbil 0.43-0.72) og var marktækt breytileg milli leikskóla (p<0.01). Sýklalyfjanotkun við sýnatöku og mánuðinn fyrir sýnatöku tengdist minni áhættu á sýklun allra pneumókokka (áhættuhlutfall við sýnatöku: 0.36; 95% öryggisbil 0.19-0.69 og mánuðinn fyrir sýnatöku 0.74; 95% öryggisbil 0.55-0.99) en tengdist ekki sýklun PNSP (áhættuhlutfall við sýnatöku 1.91; 95% öryggisbil 0.82-4.45 og mánuðinn fyrir sýnatöku 1.54; 95% öryggisbil 0.81-2.92). Rannsókn I var gerð áður en almenn bólusetning gegn pneumókokkum hófst hjá börnum á Íslandi.
    Í rannsókn II sem gerð var á árunum 2000-2003 voru 2349 börn og voru flest þeirra rannsökuð oftar en einu sinni. Um 55.6% barnanna greindust með pneumókokka í nefkoki og var áhætta sýklunar í öfugu hlutfalli við aldur, í beinu hlutfalli við fjölda undangenginna kvefpesta og breyttist marktækt milli árstíða og á milli leikskóla. Sýklalyfjanotkun við sýnatöku og mánuðinn fyrir sýnatöku (sérstaklega notkun penicillins/amoxicillins og makrólíða) tengdist hins vegar minni áhættu á sýklun. Um 15.5% barnanna greindust með PNSP í nefkokinu sem var marktækt hærra hlutfall en greindist í rannsókn I (p<0.01). Áhætta PNSP sýklunar var í öfugu hlutfalli við aldur barnanna en í beinu hlutfalli við fjölda undanganginna kvefpesta og var einnig marktækt breytileg á milli árstíða og á milli leikskóla. Sýklalyfjanotkun tengdist hins vegar ekki PNSP sýklun nema notkun cephalosporin sýklalyfja en hjá börnum sem fengið höfðu cephalosporin sýklalyf var áhætta PNSP sýklunar sex falt hærri en hjá þeim sem engin sýklalyf höfðu fengið. Staðlaðar hreinlætisaðgerðir á leikskólum virtust engin áhrif hafa á pneumókokka eða PNSP sýklun. Rannsókn II var gerð áður en almenn bólusetning gegn pneumókokkum hófst hjá börnum á Íslandi.
    Í rannsókn II kom í ljós að nýgengi hita, öndunar- og meltingarfærasýkinga hjá leikskólabörnunum var há og svipaði til tíðni ofangreindra sjúkdóma í erlendum rannsóknum. Áhætta ofangreindra sjúkdóma var í öfugu hlutfalli við aldur barnanna og var tíðnin breytileg milli árstíða en ekki marktækt breytileg milli leikskóla. Staðlaðar hreinlætisaðgerðir á leikskólunum virtust engin viðbótar áhrif hafa á nýgengi sjúkdómanna.
    Í samantekt, þá var nýgengi öndunar- og meltingarfærasýkinga, og algengi pneumókokka og PNSP hjá íslenskum leikskólabörnum svipað því sem birst hefur í erlendum rannsóknum. Áhættuþættir ofangreindra smitsjúkdóma og pneumókokkasýklunar kunna að vera frábrugðnir áhættuþáttum í erlendum samfélögum. Staðlaðar hrein-lætisaðgerðir höfðu engin umframáhrif á algengi pneumókokka og PNSP, og höfðu engin umframáhrif á nýgengi hita, öndunar- og/eða meltingarfærasýkinga, líklega vegna góðs undirliggjandi hreinlætis á íslenskum leikskólum.

Samþykkt: 
  • 25.11.2013
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/16908


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Lokaeintak.pdf3.45 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Corrigenda.pdf408.2 kBOpinnViðaukiPDFSkoða/Opna