en English is Íslenska

Thesis (Master's) Agricultural University of Iceland > Umhverfisdeild (2005-2016) > Meistaraprófsritgerðir - Umhverfisdeild >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/18698

Title: 
  • Title is in Icelandic Miðbær á faraldsfæti : íbúakönnun og greining svæða í Hveragerði
Degree: 
  • Master's
Abstract: 
  • Abstract is in Icelandic

    Í góðu og vel skipulögðu umhverfi myndast vettvangur fyrir fjölbreytt mannlíf og möguleikar á mannlegum samskiptum skapast. Með bættu skipulagi aukast valfrjálsar athafnir þar sem svæðið og aðstæður gefa fólki tækifæri til að staldra við, setjast, borða og njóta lífsins. Tíðni nauðsynlegra athafna er sú sama. Ef gæði svæðanna eru mikil aukast athafnir fólks. Á götum og í borgarrýmum sem eru illa skipulögð flýtir fólk sér frekar heim. Því eiga sér aðeins nauðsynlegustu athafnir þar stað. Torg og framhliðar húsa hafa áhrif á gæði svæða og eru stór þáttur í upplifun gangandi vegfarenda um borgir.
    Meginmarkmið þessa verkefnis er að skoða hvar miðbær Hveragerðis er í hugum íbúa og skoða félagslegt atferli fólks þar, með kenningar arkitektsins Jan Gehl að leiðarljósi.
    Verkefnið er tvíþætt. Í fyrsta lagi var send út spurningakönnun á úrtak Hveragerðinga 15 ára og eldri, með það að markmiði að staðsetja miðbæ Hveragerðis. Í öðru lagi var unnin atferlisgreining á tveimur svæðum í bænum, en þau voru valin út frá niðustöðum könnunarinnar.
    Niðurstaða íbúakönnunarinnar er skýr. Að mati íbúa Hveragerðis er Breiðamörk miðbærinn. Í dag er Breiðamörk hönnuð fyrir bifreiðar með mörgum bílastæðum. Til að efla mannlíf í Hveragerði þá þarf göturýmið einnig að vera hannað fyrir fólk. Það er vandmeðfarið að hanna og skipuleggja góð göturými, hvað þá heilan miðbæ.
    Mikilvægt er að hugsa um götuna og rýmið sem eina heild og skipuleggja og hanna rýmið þannig að mannlíf aukist. Íbúar og ferðamenn þurfa að geta unað sér vel við götuna, gengið eða hjólað í rólegheitum, staldrað við, myndað tengsl og hvílt sig. Meginniðurstaða þessa verkefnis er að Breiðamörkin í heild sé í raun fyrir bíla þrátt fyrir að hún hafi komið hæst út úr íbúakönnun sem miðbær.
    Í raun má segja að nú séu tveir miðbæjarkjarnar í Hveragerði.
    Þrátt fyrir að svæði 1 sé fjölfarnara í heildina þá sýna mælingar örlítið meiri fjölbreytileika í athöfnum fólks á svæði 2. Fjöldi nn segir ekki til um gæði hvers svæðis um sig heldur er það fjölbreytileikinn í athöfnum fólks og að fólk dvelji á svæðinu.
    Gamli bærinn, svæði 1, er því víkjandi en svæði 2 er vaxandi miðbæjarsvæði. Niðurstaða atferligreiningarinnar er því sú að miðbærinn er að færast. Með tilkomu verslunarmiðstöðvar að Sunnumörk virðist sem stóru verslanakeðjurnar dragi miðbæinn niður eftir Breiðumörkinni.
    Í dag er gamli miðbærinn er í raun þjónustu- og stofnanasvæði og engin aðstaða fyrir valfrjálsar eða félagslegar athafnir.
    Svæði 2 er verslunar-, veitinga- og þjónustusvæði. Þar er svæði til hátíðahalda og skemmtana. Niðurstaða atferlisgreiningarinnar er sú að miðbærinn er að færast.
    Við Breiðumörkina endilanga eru stofnanir, þjónustufyrirtæki, veitingastaðir og verslanir. Því má segja að hún sé þungamiðja bæjarins enda fer nánast öll umferð inn og út úr bænum um hana. Hún er umgjörð daglegs lífs flestra íbúa og þar með eitt mikilvægasta svæði bæjarins.
    Æskilegt er að bæta gæði svæðanna fyrir íbúa og þá sem eiga leið þar um. Miðbæ íbúanna, eða götuna Breiðumörk, þarf að líta á sem stað til að njóta og dvelja á.
    Því þarf að reyna að bæta þá eiginleika sem hún hefur í dag til að uppfylla slíkar kröfur. Auka þarf starfsemi og bæta gróðurásýnd.
    Ein helsta forsenda fyrir lifandi miðbæ er blanda af miðbæjarstarfsemi og þéttri íbúðabyggð sem myndar hefðbundið bæjarrými.

  • A well designed and organised quality environment creates a space for various activities and social interactions. With improved organisation and design the variety of activities people can choose from is increased, and the surroundings welcome people to stick around, sit down, eat and enjoy the moment. The frequency of basic activities is the same in well organised areas, but activities become more varied with better design of the surroundings.
    In streets and city spaces that are poorly organised people tend leave once the basic activity has been completed. One of the aspects that influence the quality of spaces are squares and street frontages, a vital part in the pedestrian experience of a city.
    The purpose of this paper is to assess where the centre of the town of Hveragerði is situated in the minds of the inhabitants, and to evaluate the social interactions in that centre based on the theories of the architect Jan Gehl.
    The study subsisted of two phases. To begin with questionnaires were mailed to a sample group of inhabitants of Hveragerði, aged 15 and up, with the purpose of locating the centre of Hveragerði. On the basis of these questionnaires two areas were chosen and then studied with behaviour analysis.
    The results of the questionnaires were clear, in the minds of the inhabitants the centre of Hvergerði is Breiðamörk, the main street of Hveragerði. Today Breiðamörk is designed for cars with plenty of parking spaces. To enhance the social aspect of pedestrian life in Hveragerði the street space design also needs to incorporate people. Designing and organising streets with a good street space is tricky, and even trickier when the same applies to a whole centre. It’s important to look at the street and the space as a whole, and design and organise the space to enhance the pedestrian experience, and enable people passing through to enjoy themselves by the street, walking or biking at a slow pace, stop, interact with others and rest.
    The main finding of this study was that although Breiðamörk did score highest in the questionnaire the street is mainly designed for cars.
    But in fact it can be argued that Hveragerði has two centres. Although area 1 is busier observation showed that the variety of people’s activities was greater in area 2. The number of people occupying an area isn’t a measurement of the area’s quality, but rather the variety of people’s activities and the time people spend at a given area.
    The importance of the old town centre, area 1, is diminishing while area 2 is becoming more of a centre. The result of the behaviour analysis is that the centre is moving. The introduction of the strip mall at Sunnumörk, with its well-known shops, seems to have drawn the centre to the lower part of Breiðamörk. Today the old town centre is mainly focused around services and institutions, with no space for optional or social activities. Area 2 incorporates shops, restaurants and services, and also works as a venue for festivities. The finding of the behaviour analysis is that the centre is moving.
    Institutions, service companies, restaurants and shops line up along the Breiðamörk street. Therefore it can be said to the focus point of Hveragerði, as almost all traffic in and out of the town passes through there. It frames the everyday existence of most inhabitants and therefore plays a vital role as the town most important area.
    It’s preferable to improve the quality of these areas for the inhabitants as well for people passing through. The town centre, Breiðamörk, needs to be viewed as a place that one can enjoy and spend time at.
    Therefore it would be a good idea to improve the properties the street already has to fulfill such demands. Diversity of functions needs to be enhanced and vegetation increased.
    One of the basic conditions promoting a living centre is mix of centre functions and dense population, creating a traditional town space.

Accepted: 
  • Jun 6, 2014
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/18698


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
2013_MS_Berglind_Sigurdardottir.pdf25.34 MBOpenHeildartextiPDFView/Open