is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskóli Íslands > Félagsvísindasvið > B.A./B.Ed./B.S. verkefni - Félagsvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/19322

Titill: 
  • Áhrif lögfestingar 36. gr. á beitingu 33. gr. samningalaga nr. 7/1936
Námsstig: 
  • Bakkalár
Útdráttur: 
  • Þann 1. febrúar 1936 tóku gildi lög um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Með lögunum voru lögfestar ógildingarreglur sem veittu íslenskum dómstólum heimild til að ógilda löggerninga við ákveðnar aðstæður. Í 32. gr. smnl. mátti finna slíka heimild en ákvæðið fjallaði um að ógilda mætti löggerning ef óheiðarlegt væri að bera hann fyrir sig.
    Fimmtíu árum síðar tóku gildi breytingarlög nr. 11 frá 30. apríl 1986. Með þeim lögum var lögfest víðtækari ógildingarregla en áður var að finna í samningalögum, einnig varð sú breyting að ákvæðið sem áður var að finna í 32. gr. smnl. færðist í 33. gr. smnl. Í 36. gr. var dómstólum veitt heimild til að ógilda löggerning af sanngirnisástæðum. Fræðimenn voru margir hverjir svartsýnir á að ákvæðið ætti eftir að hafa jákvæð áhrif á íslenskan rétt og töldu að með ákvæðinu yrði opnað fyrir flóðgátt af dómsmálum sem dómstólar gætu ekki átt erindi sem erfiði við að greiða úr og hætt væri við að hin nýja ógildingarregla yrði misnotuð. Sú hefur ekki orðið raunin og verður í þessari ritgerð leitast við að skoða hvaða áhrif lögfesting 36. gr. smnl. hefur haft á beitingu 33. gr. smnl.
    Til að hægt sé að fjalla um þessi einstöku ákvæði samningalaganna verður að skoða helstu meginreglur samningaréttar. Í öðrum kafla þessarar ritgerðar er því stutt umfjöllun um þær reglur. Annars vegar reglan um að samninga skuli halda og hins vegar reglan um samningsfrelsi. Ógildingarreglur samningalaga eru undantekningarreglur frá meginreglunum og ber því að skýra þær fyrrnefndu þröngt.
    Í þriðja kafla er fjallað um ógildingarreglur samningaréttar en þær þarf fyrst að skoða almennt þegar kanna á sérstaklega efni einstakra ógildingarreglna. Í III. kafla smnl. er að finna lögfestar ógildingarreglur laganna en ýmsar ólögfestar ógildingarreglur gilda einnig í samningarétti. Ákvæði 33. gr. smnl. og 36. gr. smnl. eru lögfestar ógildingarreglur.
    Í fjórða kafla er fjallað um óheiðarleikaákvæði 33. gr. smnl. og ósanngirnisákvæði 36. gr. smnl. Einnig er farið í samanburð á ákvæðunum en til þess að hægt sé að kanna hvaða áhrif 36. gr. smnl. hefur haft á beitingu 33. gr. smnl. verður að skoða hvað þessi ákvæði hafa sammerkt og hvað skilur þau að.
    Í fimmta kafla er umfjöllun um grein Dr. Matthías G. Pálssonar „Mótun Hæstaréttar á gildissviði 36. gr. samningalaganna“ og farið yfir nýlega dómaframkvæmd Hæstaréttar Íslands þar sem reynir á 33. og 36. gr. smnl.
    Að lokum verða dregnar saman helstu niðurstöður. Í niðurstöðukaflanum er farið yfir þær breytingar sem orðið hafa á beitingu 33. gr. smnl., það hvernig Hæstiréttur hefur fjallað um ákvæðið í dómum sínum og reynt að svara þeirri spurningu hvort að 33. gr. smnl. hafi þýðingu í íslenskum rétti í dag.

Samþykkt: 
  • 15.8.2014
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/19322


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Sigríður Dagbjört Ásgeirsdóttir.pdf465.49 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna