is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskóli Íslands > Félagsvísindasvið > B.A./B.Ed./B.S. verkefni - Félagsvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/23337

Titill: 
  • Er það hlutverk Hæstaréttar að breyta óréttlátri réttarreglu? Um samspil löggjafarvalds og dómsvalds
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Sú skoðun var um langt skeið almennt viðurkennd að hlutverk löggjafans væri að setja lög en hlutverk dómstóla væri að beita hinum settu lögum og staðfesta venjur. Samkvæmt þessu var framlag dómstóla til löggjafarinnar lítið sem ekkert og lögðu þeir ekkert sjálfstætt af mörkum til réttarþróunar. Markmið þessarar ritgerðar er að fjalla um með hvaða hætti dómstólar auka við réttinn, hvaða heimildir þeir hafa til þess og hversu langt þeir geta gengið.
    Í öðrum kafla verður fjallað um þrígreiningu ríkisvaldsins eins og hún birtist í kenningum Montesquieu og íslenskri stjórnskipun. Síðan verður fjallað stutt um dómstóla og þau ákvæði stjórnarskrár lýðsveldisins Íslands nr. 33/1994 sem fjalla um dómsvaldið.
    Í þriðja kafla verður fjallað um hina lagalegu aðferð og venjuhyggju. Í framhaldi af þeirri umfjöllun verður réttarheimildarhugtakið skoðað og eins fer fram umfjöllun um réttarheimildirnar fordæmi, meginreglur laga og eðli máls.
    Í fjórða kafla verður fjallað um hlut dómstóla í mótun löggjafar. Fyrst verður litið yfir söguna og skoðað hvernig hlutverk dómstóla og laga hefur breyst með tíð og tíma. Þá verður fjallað um samspil löggjafarvalds og dómsvalds, mismunandi stöðu þessara stofnana til þess að stýra lögum og svo loks hvert dómstólar sækja umboð til þess að skipa lögum.
    Í fimmta kafla verða fordæmi Hæstaréttar skoðuð nánar. Fyrst verður fjallað um skuldbindingargildi fordæma og hvað réttlæti að vikið sé frá þeim. Í framhaldi af þeirri umfjöllun verður Hrd. 2001, bls. 3451 (129/2001) tekin til skoðunar, niðurstöður Hæstaréttar skoðaðar og eins sú gagnrýni sem fram hefur komið á niðurstöðu Hæstaréttar.
    Í sjötta kafla verða niðurstöður ritgerðarinnar svo dregnar saman.

Samþykkt: 
  • 15.12.2015
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/23337


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Egill Ásbjarnarson BA ritgerð nr. 2.pdf361.94 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Yfirlýsing_Egill.pdf330.16 kBLokaðurYfirlýsingPDF