is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskóli Íslands > Hugvísindasvið > B.A. verkefni - Hugvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/24136

Titill: 
  • Titill er á óskilgreindu tungumáli Guldhornene af Adam Oehlenschläger, og digtets eskatologiske budskab
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á óskilgreindu tungumáli

    I 1802 skrev Adam Oehlenschläger digtet Guldhornene efter en 16 timers samtale med Henrik Steffens, som lige havde introduceret romantikkens ideer i Danmark, med sine forelæsninger på Københavns Universitet. Digtet kom ud i bogen Digte 1803, og både digtet og bogen er blevet dansk litteraturs arvesølv. Digtet er universalromantikkens programdigt og det præsenterer romantikkens ideer på en eskatologisk måde. De to guldhorn blev fundet ude i marken ved byen Gallehus i Tønder i Sønderjylland, det første i 1639 og det andet 1734. I digtet bliver hornene symboler på naturbevidstheden, og er gaver fra de oldnordiske guder til samtiden, som stræber efter glimt fra oldtiden. Men samtiden aner ikke guldhornenes sande værdi og ser kun deres materielle værdi. Det udløser dommedagsvarsler, hvor himlen sortner og storme brager, og guderne tager hornene tilbage. I virkeligheden blev hornene stjålet i 1802 af en fattig guldsmed, Niels Heidenreich, og omkring et år senere opdagedes det, at han havde omsmeltet dem og solgt guldet.
    I opgaven er romantikkens ideer beskrevet, og det historiske miljø i Danmark omkring 1800, da Steffens introducerede romantikken i Danmark og satte ild til den 22-årige jurastuderende Adam Oehlenschläger. Digtet er så analyseret og der gives en skildring på digtets romantiske budskab, men det indeholder alle af romantikkens grundelementer. Det kritiserer oplysningstidens betoning af fornuften, på bekostning af det følelsesladede. Det giver et glimt tilbage til oldtiden med fundene af de to guldhorn, som bliver fundet af en uspoleret jomfru og en stærk, uskyldig husmand, som man kan anse som naturens børn. Den oldnordiske mytologi bliver set som ligeværdig med kristendommen, og fundene bliver annonceret af de oldnordiske guder, og guldhornene er symboler på naturbevidsthedens frembrud. Natur og historie hænger sammen og er bundet sammen af en usynlig ånd. Digtet eskaleres til dommedagsvarsler, og hård kritik på samtiden, fordi menneskene aner ikke guldhornenes sande værdi. Man kan derfor anse digtets budskab som eskatologisk. Det er ikke klart hvordan digtets eskatologi skal klassificeres, men det har rødder i både kristendommen og den oldnordiske mytologi. Men i hvert fald bruger Oehlenschläger eskatologien som et kunstnerisk middel.
    Opgaven slutter med overvejelser om digtets romantiske budskab og nutiden. Hvis man anvender romantikkens ideer på nutiden har de ikke mindre betydning end for lidt over 200 år siden. Romantikken beskæftiger sig med eviggyldige temaer, hvor natur, historie og alt er bundet sammen i en enhed, og budskabet i Gulhornene har ikke mindre relevans i nutiden end i oldtiden.

  • Árið 1802 skrifaði Adam Oehlenschläger ljóðið Gullhornin, eftir 16 tíma samtal við Henrik Steffens, som nokkru áður hafði kynnt hugmyndir rómantísku stefnunnar í Danmörku, með fyrirlestrum sínum við Kaupmannahafnarháskóla. Ljóðið kom út í bókinni Digte 1803 og bæði ljóðið og bókin teljast til helstu fjársjóða danskra bókmennta. Ljóðið og efni þess teljast vera fyrirmynd fyrir rómantísku stefnuna og það kynnir hugmyndir hennar með heimsendabrag. Gullhornin tvö fundust á akri við bæinn Gallehus í Tønder á Suður-Jótlandi, hið fyrra árið 1639 og hið síðara árið 1734. I ljóðinu eru hornin gerð að táknum fyrir náttúruvitundina og eru gjafir frá hinum fornnorrænu guðum til samtímans sem þráir sýnir og leiftur frá hinni fornu tíð. En samtíminn skilur ekki hvert er hið sanna verðmæti gullhornanna og sér aðeins þau efnislegu verðmæti sem þau hafa að geyma. Það leysir út viðvaranir um heimsenda, þar sem himininn sortnar og stormar geysa og guðirnir taka hornin aftur. Í raunveruleikanum var hornunum stolið árið 1802 af fátækum gullsmið, Niels Heidenreich, og um ári seinna var upplýst að hann hafði brætt þau og selt gullið.
    Í ritgerðinni er hugmyndum rómantísku stefnunnar lýst og hinu sögulega umhverfi í Danmörku í kringum 1800, þegar Steffens kynnti rómantíkina í Danmörku og tendraði neistann hjá hinum 22 ára laganema Adam Oehlenschläger. Ljóðið er greint og því lýst hvernig það kynnir boðskap rómantísku stefnunnar en í því er að finna öll helstu einkenni rómantíkurinnar. Í því er gagnrýni á þá áherslu sem upplýsingarstefnan lagði á skynsemina, á kostnað hins tilfinningahlaðna. Í því er sýn og leiftur frá hinni fornu tíð, sem eru fundirnir á gullhornunum tveim, sem finnast af óspilltri jómfrú og hraustum vinnumanni, sem hægt er að líta á sem börn náttúrunnar. Hin fornnorræna goðafræði hefur sama gildi og kristindómurinn og það eru hinir fornnorrænu guðir sem tilkynna fundina og gullhornin eru tákn fyrir hvernig náttúruvitundin brýst út. Náttúra og saga hanga saman og eru bundin saman af hinum ósýnilega anda. Ljóðið stigmagnast til viðvarana um heimsenda og harðrar gagnrýni á samtíman vegna þess að mannfólkið skilur ekki hvert er hið sanna verðmæti gullhornanna. Boðskapur ljóðsins er því fluttur með heimsendabrag. Það er ekki ljóst hvernig ber er að flokka heimsendafræði ljóðsins en það á rætur í bæði kristindómnum og hinni fornnorrænu goðafræði. Hvað sem því líður þá notar Oehlenschläger heimsendafræðin sem listrænan miðil.
    Ritgerðin endar með hugleiðingum um hinn rómantíska boðskap ljóðsins og nútímann. Ef hugmyndum rómantísku stefnunnar er beitt á nútímann er ljóst að þær hafa ekki minna gildi en fyrir rétt yfir 200 árum síðan. Rómantíkin fæst við viðfangsefni sem eru eilíf, þar sem náttúra, saga og allt sem er, er bundið saman í einingu og boðskapurinn í Gullhornunum hefur ekki minni þýðingu í nútímanum en áður fyrr.

Samþykkt: 
  • 4.5.2016
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/24136


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Guldhornene, BA opgave.pdf538.26 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Yfirlýsing_BirgirÖrn.pdf306.83 kBLokaðurYfirlýsingPDF