is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár) Háskólinn á Akureyri > Hug- og félagsvísindasvið > B.A./B.Ed. verkefni >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/25007

Titill: 
  • Einhverfurófið og svefn : fræðileg úttekt á meðferðarúrræðum og virkni þeirra
Námsstig: 
  • Bakkalár
Útdráttur: 
  • Svefnvandamál eru tíð meðal barna með einhverfurófsröskun (ASD). Þessi svefnvandamál geta leitt til frekari vandamála eins og t.d. verri hegðunarmynsturs og slakari taugaþroska. Einnig greina foreldrar barna með ASD frá því að svefnvandamál séu þeim íþyngjandi og skerði töluvert lífsgæði innan fjölskyldunnar. Svefntengd meðferðarúrræði geta því skipt sköpum þegar um er að ræða heilsu, lífsgleði og þroska barna með ASD sem og lífsgæði aðstandenda þeirra. Mikilvægt er að bæði klínískir starfsmenn og foreldrar séu meðvitaðir um virkni einstakra meðferðaúrræða þegar kemur að svefnvanda þessa hóps svo m.a. foreldrar geti tekið upplýstar ákvarðanir og klínískir starfsmenn eigi kost á eins heildsteyptri nálgun og mögulegt er.
    Aðferð: Í þessari fræðilegu úttekt (literature review) tók höfundur saman yfirlit yfir rannsóknir og greinar sem skoða svefntengd meðferðarúrræði fyrir börn með ASD og greinir frá virkni þeirra. Úttektina má nota sem ákveðnar leiðbeiningar í klínísku starfi þar sem hún gefur gott yfirlit yfir þau meðferðarúrræði sem kostur er á. Hinsvegar leggur höfundur áherslu á það að klínísk dómgreind sé höfð að leiðarljósi samhliða notkun hennar.
    Niðurstöður: Niðurstöður sýnda að úrval meðferðaúrræða er breitt en þó er almennur skortur á rannsóknargrunni flestra úrræða á þessu sviði. Lyfjameðferð með melatóníni og atferlismeðferð með slokknun hafa verið mest rannsökuðu inngripin hingað til og sýna almennt góða virkni. Flest meðferðarúrræði sýna einhverjar jákvæðar niðurstöður og lofa góðu fyrir framtíð klínískrar starfsemi. Eitthvað ójafnvægi er á milli rannsóknarniðurstaðna sem gefur til kynna að sum atriði eru einstaklingsbundin.
    Umræða: Mikilvægt er að starfsmenn hafi ávallt í huga einstaklingsmun barna með ASD þegar meðferðaráætlun er unnin og að hún sé einnig gerð með barnsins nánasta umhverfi og aðstandendur í huga. Niðurstöður úttektarinnar varpa ljósi á það hversu mikilvægt er að frekari rannsóknargrunnur sé byggður á þessu sviði svo bæta megi svefntengda meðferðarnálgun klínískra stétta þegar kemur að börnum með ASD og umönnunaraðilum þeirra.
    Lykilorð: einhverfurófið, ASD, svefnraskanir, meðferðarúrræði, inngrip, klínísk sálfræði

  • Útdráttur er á ensku

    Sleep related problems are common amongst children with autism spectrum disorder (ASD). Those problems can lead to further negative outcomes like bad daytime behavior and poorer neurodevelopmental outcomes. Parents of ASD children have also reported that their children’s sleeping problems can be very burdening for them and can negatively affect the whole family’s quality of life. Sleep related therapies are therefore essential when considering the health, life satisfaction and development of children with ASD, as well as the quality of life for their family members. It is crucial that both clinical workers and parents are well aware of the functional qualities and efficacy of different therapeutic interventions when it comes to sleep within this group. Both, so that parents will be more qualified of making informed decisions, and so clinical workers will gain a more comprehensive approach to this form of therapy.
    Method: In this literature review, the author presents an overview of the research that addresses sleep related therapies for children with ASD, along with their functional qualities. The review can be used for clinical guidance as it gives a comprehensive overlook over the therapeutic interventions available in this field. On the other hand, the author places great emphasis on that it will be used more as a tool to guide clinical decision making, not to replace it.
    Findings: The results show that the range of therapeutic interventions is wide, but that a general lack of research is present in most areas. A drug treatment with the agent melatonin and a behavioral based intervention with extinction have been the two most researched interventions up to this point, and show generally good efficacy. Most of the therapeutic interventions show some positive qualities. Some imbalance was found between the results of different studies, which suggest the effects of individual differences in this group.
    Conclusion: It is important that clinical workers always keep in mind the individual differences amongst children with ASD when creating a treatment plan. Also, it is important to keep in mind the child’s proximal environment, family, friends and caregivers. This review’s results highlight the importance of further research in this field, so that improvements can be made towards the quality of therapeutic interventions aimed at treating sleep related problems amongst children with ASD.
    Keywords: autism spectrum disorder, ASD, sleep disorder, therapy, intervention, clinical psychology

Athugasemdir: 
  • Verkefnið er lokað til 11.6.2016.
Samþykkt: 
  • 7.6.2016
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/25007


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
ALLT.pdf810.95 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna