is Íslenska en English

Lokaverkefni

Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > Kandídatsritgerðir >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/25100

Titill: 
  • Titill er á ensku Vulnerabilities to depression: Cognitive reactivity, depressive rumination and heart rate variability
  • Næmisþættir í þunglyndi: Hugnæmi, þunglyndisþankar og breytileiki í hjartslætti
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Objective: Cognitive reactivity (CR) and depressive rumination are cognitive processes that are well established as separate vulnerability factors for the onset and recurrence of episodes of depression in major depression disorder (MDD). Difficulties in emotion regulation (ER) are also associated with depression, indexed both by self-report measures of ER ability and psychophysiological measures of heart rate variability (HRV). In the present study, CR, rumination and ER were compared between formerly depressed (FD) and never depressed (ND) participants to investigate their possible role in vulnerability to depression. It was hypothesized that, compared to ND participants, FD participants would show greater CR, higher levels of rumination, greater self-reported difficulties in ER and reduced resting state HRV. In addition, HRV change during mood induction was compared between the groups, for exploratory purposes. Method: In total, 44 FD and 43 ND university students and people from the general community completed a number of self-report questionnaires and participated in experimental tasks measuring CR and ER. Results: The FD group reported greater cognitive reactivity than the ND group, measured with LEIDS-R questionnaire. Following mood induction, there was no change in dysfunctional attitudes in either group, indicating no cognitive reactivity. The FD group reported higher levels of rumination (both brooding and reflective pondering). The FD group reported more difficulties in emotion regulation than the ND group, measured with DERS questionnaire. No group differences were observed in resting state HRV. During mood induction, FD university students had a mean reduction in HRV while ND students had a mean increase in HRV. However, no significant changes were observed in these groups in the general population sample. Conclusions: Cognitive reactivity, rumination and emotion regulation difficulties are possible vulnerability factors to depression that are present in formerly depressed individuals in euthymic state. However, the results indicate that assessment methods may influence results in vulnerability studies with possible differences emerging on self-report measures but not on experimental tasks measuring those vulnerabilities.

  • Markmið: Rannsóknir hafa sýnt að hvort tveggja hugnæmi og þunglyndisþankar virki sem næmisþættir fyrir þróun á endurteknu þunglyndi. Erfiðleikar í tilfinningastjórn hafa einnig verið tengdir við þunglyndi, ýmist mældir með sjálfsmatskvörðum eða lífeðlisfræðilegum vísi breytileika í hjartslætti. Tilgangur þessarar rannsóknar var að skoða möguleg hlutverk hugnæmis, þunglyndisþanka og tilfinningastjórnar í þróun á þunglyndi, með því að bera saman þessa þætti hjá fólki með sögu um þunglyndi (tilraunahópur) og fólki án slíkrar sögu (samanburðarhópur). Tilgáturnar voru þær að samanborið við einstaklinga án sögu um þunglyndi, væru fyrrum þunglyndir með meira hugnæmi, ríkari tilhneigingu til þunglyndisþanka, meiri erfiðleika við tilfinningastjórn og minni breytileika í hjartslætti í hvíld. Þar að auki var breyting á breytileika í hjartslætti meðan á tilraunainngripi stóð borin saman á milli hópanna. Aðferð: Alls tóku þátt í rannsókninni 44 fyrrum þunglyndir og 43 einstaklingar án sögu um þunglyndi. Þátttakendur voru ýmist nemendur úr Háskóla Íslands eða úr almennu þýði. Þeir mættu í tvær heimsóknir til rannsakenda þar sem þeir fylltu út sjálfsmatskvarða og tóku þátt í tilraunainngripi sem ætlað var að meta hugnæmi og tilfinningastjórn. Niðurstöður: Samkvæmt sjálfsmatskvarðanum LEIDS-R var tilraunahópurinn með meira hugnæmi en samanburðarhópurinn. Í kjölfar tilraunainngrips varð í hvorugum hópnum vart breytinga á neikvæðum viðhorfum, sem gefur til kynna að ekkert hugnæmi hafi verið til staðar. Samkvæmt sjálfsmatskvarðanum RRS hafði tilraunahópurinn ríkari tilhneigingu til þunglyndisþanka en samanburðarhópurinn. Samkvæmt sjálfsmatskvarðanum DERS átti tilraunahópurinn í meiri erfiðleikum við tilfinningastjórn en samanburðarhópurinn. Í hvíld kom enginn munur á hópunum fram í breytileika á hjartslætti. Meðan á tilraunainngripi stóð minnkaði breytileiki í hjartslætti hjá fyrrum þunglyndum háskólanemum, á meðan hann jókst hjá háskólanemum án sögu um þunglyndi. Aftur á móti kom enginn marktækur munur fram á hópunum í almennu þýði. Ályktun: Niðurstöður styðja að hugnæmi, þunglyndisþankar og tilfinningastjórn séu mögulegir næmisþættir í þunglyndi sem séu til staðar jafnvel þegar þunglyndir einstaklingar eru ekki í þunglyndislotu. Þar að auki bentu niðurstöðurnar til þess að mismunandi matsaðferðir (sjálfsmatskvarðar og tilraunainngrip) sem ætlað er að mæla sama næmisþáttinn gefi af sér ólíkar niðurstöður. Það gefur til kynna að þegar rannsóknir á næmisþáttum í þunglyndi eru skoðaðar sé mikilvægt að taka mið af því hvaða matsaðferðir hafi verið notaðar hverju sinni.

Samþykkt: 
  • 7.6.2016
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/25100


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Cand. psych. ritgerð - Þráinn Kolbeinsson.pdf584.36 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna