is Íslenska en English

Bók

Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > Doktorsritgerðir - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/2624

Titill: 
  • Chromosomal alterations and telomere dysfunction in breast tumours
Titill: 
  • Litningaóstöðugleiki og gallar í litningaendum í brjóstaæxlum
Útdráttur: 
  • Litningaóstöðugleiki er tíður í brjóstaæxlum sem er algengasta krabbamein meðal kvenna á Vesturlöndum. Helstu orsakavaldar eru meðal annars erfðafræðilegar breytingar sem verða við myndun brjóstakrabbameins og ýta undir litningaóstöðugleika, svo sem mögnun æxlisgena og gallar í litningaendum. Í þessu samhengi eru einstaklingar sem bera ættlæga stökkbreytingu í BRCA2 geni eða áunna stökkbreytingu í TP53 geni í brjóstaæxli einkar áhugaverðir því þekkt er að þessar stökkbreytingar stuðla að óstöðugleika erfðaefnisins. Við greiningu á litningabreytingum í brjóstaæxlum með litningaóstöðugleika reyndust litningavæði 8q og 20q oftast mögnuð. Meðal þekktra æxlisgena á þessum litningaörmum sem ýta undir litningaóstöðugleika eru MYC á 8q24 og AURKA á 20q13. Mögnun MYC æxlisgensins var metin í 27 brjóstaæxlum með FISH. Mögnun fannst í 59% æxlanna og tengdist hún marktækt TNM stigun I og II (p = 0,018), miklum litningaóstöðugleika (p = 0,033) og háum S-fasa (p = 0,020). Möguleg tengsl mögnunar AURKA æxlisgens og BRCA2 stökkbreytinga voru metin í 20 brjóstaæxlum frá BRCA2 arfberum og 41 brjóstaæxli haft til samanburðar. AURKA mögnun, sem var greind með flúrljómun litninga, reyndist vera til staðar í 70% BRCA2 stökkbreyttra brjóstaæxla sem var marktækt algengara en í öðrum brjóstaæxlum (p < 0,001). Mögnun á AURKA æxligeni greindist einnig í brjóstafrumulínum sem bera BRCA2 stökkbreytingu. Þar að auki reyndist AURKA mögnun tengjast marktækt áunninni stökkbreytingu í TP53 geni í æxlum sem ekki báru BRCA2 stökkbreytingu (p = 0,007). Þessar niðurstöður benda til þess að lyfjasprotar sem nú þegar eru í prófun gegn AURKA geti nýst brjóstakrabbameinssjúklingum með BRCA2 eða TP53 stökkbreytingu.
    Hugsanleg áhrif litningaenda á litningaóstöðugleika í BRCA2 stökkbreyttum brjóstaæxlum og frumulínum voru skoðuð. Endatengingar litninga reyndust mun algengari í BRCA2 stökkbreyttum brjóstaæxlum og frumulínum borið saman við brjóstaæxli án stökkbreytingar. Endatengingar reyndust vera bæði milli litningaendanna sjálfra og milli litningaenda og litningabrota í BRCA2 brjóstafrumulínunum. Litningaendar voru oft brotnir og millivíxl litningaenda á systurlitningsþráðum voru tíð í BRCA2 frumulínunum. Þessi einkenni eru dæmigerð fyrir frumur sem nota endurröðun milli litningaenda í stað telomerasa til uppbyggingar á litningaendum. Niðurstöðurnar benda til þess að BRCA2 hafi hlutverki að genga við varðveislu og viðhald litningaenda.

Styrktaraðili: 
  • Krabbameinsfélag Íslands, Vísindasjóður Rannís, Rannsóknanámssjóður Rannís, Minningasjóður Helgu Jónsdóttur og Sigurliða Kristjánssonar, Minningasjóður Bergþóru Magnúsdóttur og Jakobs Bjarnasonar, Minningasjóður Ingibjargar Guðjónsdóttur og Göngum saman til minningar um Jóhönnu Á.H. Jóhannsóttur.
ISBN: 
  • 978-9979-9513-9-1
Samþykkt: 
  • 1.9.2008
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/2624


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
ISBN_fixed.pdf6.89 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna