is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Verkfræði- og náttúruvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Verkfræði- og náttúruvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/29509

Titill: 
  • Titill er á ensku Magma storage conditions below Eyjafjöll, based on clinopyroxene macrocrysts and gabbro xenoliths from Seljalandsheiði and Brattaskjól, Iceland
Námsstig: 
  • Meistara
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Large clinopyroxene macro- and megacrysts along with gabbroic-xenoliths were discovered in the Upper Pleistocene “ankaramite” outcrops of Seljalandsheiði and Brattaskjól from Eyjafjallajökull, in the Eastern Volcanic Zone of Iceland. The pyroxenes are mostly of augite composition, though a few can be classified as diopside. The pyroxenes display a considerable range in magnesium-value (Mg#: 57.9-83.3) and also in their minor oxides such as TiO2 (0.00-2.46 wt%), Al2O3 (0.03-6.28) and Cr2O3 (0.0-0.99). Most pyroxenes are strongly zoned where normal-, reverse-, oscillatory-, sector- and patchy zoning was observed. Magma mixing can possibly explain the presence of inverse zoning patterns. The gabbroic-xenoliths are of two types, olivine-bearing gabbro and olivine-free gabbro.
    Crystallization depths were obtained using a newly published clinopyroxene-melt thermobarometer from Neave and Putirka (2017). Clinopyroxene macro- and megacrysts crystallized at 1035-1150°C and 0.0-5.8 kbars pressure, corresponding to 0.0-16.2 km depth. The crystallization conditions of these macrocrysts are thus very similar to those observed for crystals of the 2010 flank eruption of Fimmvörðuháls and the summit eruption of Eyjafjallajökull. This suggest that crystallization depths beneath Eyjafjallajökull has not change significantly since the Upper Pleistocene.
    In contrast, olivine-bearing gabbroic-xenoliths crystallized at a more restricted depth range of 3.8-5.6 kbars and 1140-1160°C (10.6-15.6 km depth) whereas olivine-free xenoliths are likely to be widespread in the middle to upper crust beneath Eyjafjallajökull, forming between 1070-1180°C and 0.1-5.3 kbars (0.0-14.8 km depth).

  • Finna má stóra pýroxen-kristalla og gabbró-hnyðlinga í ísaldarhrauneiningum á Seljalandsheiði og nærri Brattaskjóli við Eyjafjallajökul. Pýroxenarnir eru að mestu ágít, en nokkra má skilgreina sem díopsíð. Magnesíum-gildi (Mg#) pýroxenanna er breytilegt frá 57,9-83,3 sem og styrkur annarra oxíða, eins og TiO2 (0,00-2,46 wt%), Al2O (0,003-6,28 wt%) og Cr2O3 (0,0-0,99 wt%). Beltun er jafnframt algeng og líklegt að kvikublöndun skýri tilvist andhverfubeltunnar í sumum kristöllum. Gabbró-hnyðlingarnir reyndust vera af tvennum toga, eftir því hvort ólivín var hluti af steindafylki þeirra eða ekki.
    Nýlegum hita- og þrýstimælum frá Neave og Putirka (2017) var beitt til að ákvarða dýpi kristöllunnar. Þannig spanna stóru pýroxen-kristallarnir hitabilið 1035-1150°C og þrýstingsbilið 0,0-5,8 kbar sem samsvarar 0,0-16,24 km. Líklegt kristöllunardýpi stóru pýroxen-kristallanna svipar því til niðurstaða sem fengust við mat á kristöllunardýpí í gosunum á Fimmvörðuhálsi og í Eyjafjallajökli árið 2010. Þessar niðurstöður benda því til þess að dýpt niður á líklegt kvikuhólf undir Eyjafjallajökli hefur ekki tekið marktækum breytingum síðan að þessar hrauneiningar runnu, eða frá því á fyrri hluta Pleistósen.
    Á sama hátt má leiða að því líkum að ólivín-gabbróhnyðlingarnir hafi kristallast við heldur afmarkaðra dýptarbil en stóru pýroxen-kristalarnir, eða á 10,6-15,6 km dýpi (2,8-5,6 kbar), en gabbró-hnyðlingarnir sem ekki innihalda ólivín hafi kristallast við sambærilegt dýptarbil, eða frá 0,0-14,8 km.

Samþykkt: 
  • 31.1.2018
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/29509


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Bryndis_Yr_Gisladottir_MScThesis_310118.pdf11.28 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Yfirlysing_medferd_lokaverkefna_Bryndis_Yr_Gisladottir.pdf432.71 kBLokaðurYfirlýsingPDF