is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskóli Íslands > Verkfræði- og náttúruvísindasvið > B.S. verkefni - Verkfræði- og náttúruvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/29532

Titill: 
  • GPS landmælingar við Öræfajökul
  • Titill er á ensku GPS Geodetic Measurements around the Öræfajökull volcano
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Öræfajökull er stærsta eldfjall á Íslandi, jafnframt það hæsta. Öræfajökull er ekki mjög virkt eldfjall en hann hefur gosið tvisvar á sögulegum tíma, árin 1362 og 1727. Öræfajökull hefur sýnt litla sem enga virkni síðan hann gaus árið 1727. Hinsvegar hefur virknin aukist síðustu 2-3 ár, t.d. hafa orðið jarðskorpuhreyfingar, jarðskjálftar í kringum öskjuna hafa aukist og sigkatlar hafa myndast í öskjunni. Eftirlit var aukið með eldstöðinni í kjölfarið, m.a. var fjölgað jarðskjálftamælum á svæðinu og ár sem renna frá jöklinum eru vaktaðar. Einnig voru framkvæmdar GPS landmælingar umhverfis jökulinn í ágúst og október 2017. GPS-tæknin var hönnuð í kringum 1970 og tilgangur hennar er að finna nákvæma staðsetningu, hraða og tíma hvar sem er á jörðinni. Frá því að GPS landmælingar hófust fyrst á Íslandi árið 1986 hafa þær verið notaðar við að fylgjast með jarðskorpuhreyfingum á landinu. Jarðskorpuhreyfingar verða m.a. vegna kvikuhreyfinga í jarðskorpunni sem valda útþenslu eða hjöðnun eldfjallsins sem mælist sem landris eða landsig ásamt tilsvarandi láréttum hreyfingum. Tilgangur GPS landmælinga í ágúst og október 2017 var m.a. að kanna aflögun eldfjallsins í Öræfajökli. Gögn frá árunum 1993-2017 voru notuð og reiknaður voru færsluhraði miðað við fastan Evrasíufleka og leiðrétt fyrir fargbreytingum vegna bráðnunar jökla. Niðurstöður leiddu í ljós aukinn færsluhraða á síðustu 10-15 árum, t.d. var meðalfærsluhraði, miðað við fastan Evrasíufleka, áranna 1993-2006 2,3 ± 0,4 mm/ár og 2003-2017 hafði hann aukist í 3,8 ± 0,2 mm/ár, og breytingar í færslum GPS stöðva næst jöklinum sem hugsanlega gætu þýtt útþenslu eldfjallsins.

  • Útdráttur er á ensku

    Öræfajökull is the biggest volcano in Iceland, also the highest. The volcano is not very active but has erupted twice in the Holocene, 1362 and 1727. Since its last eruption in 1727 it has been dormant but in the last 2-3 years Öræfajökull has shown some signs of unrest e.g. increased seismicity, crustal deformation and ice cauldrons formed in the caldera. Monitoring of the volcano has been increased, seismometers and river monitoring instruments have been added. GPS measurements were also done in August and October 2017. GPS technology was designed around 1970, its main purpose is to determine exact position, velocity and time anywhere on the planet. Since GPS measurements were first used in Iceland in 1986 they have been used to observe crustal deformation in the country. Magma movements in the crust cause crustal deformation often observed as temporary inflation and deflation on the surface. In August and October 2017 geodetic GPS measurements were made in the Öræfajökull area and compared to older measurements in order to investigate the crustal deformation of the volcano. Velocity vectors were calculated from GPS data from measurements done in 1993-2017. Conclusions led an to increased outward velocity, with the Eurasian plate as a frame of reference, in the last 10-15 years, e.g. average vertical velocity in 1993-2006 was 2.3 ± 0.4 mm/yr and in 2003-2017 it had increased to 3.8 ± 0.2 mm/yr, which can be interpreted as inflation of the volcano.

Samþykkt: 
  • 5.2.2018
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/29532


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
BS-lokaverkefni,Maggý2018.pdf2.72 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
img015.pdf399.34 kBLokaðurYfirlýsingPDF