is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár) Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > B.S. verkefni - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/33113

Titill: 
  • Mæling QT-bils hjá ungu fólki með geðrofssjúkdóma
Námsstig: 
  • Bakkalár
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Inngangur: Geðrofssjúkdómar einkennast af geðrofi. Helsta einkenni geðrofs er skortur á raunveruleikatengslum sem felur í sér eitt eða fleiri geðrofseinkenni en til þeirra teljast m.a. ranghugmyndir, ofskynjanir og hugsanatruflun. Meðferð og horfur geðrofssjúkdóma hafa gjörbreyst frá því fyrstu geðrofslyfin komu á markað um miðja seinustu öld. Rannsóknir hafa þó sýnt að einstaklingar með alvarlega geðrofssjúkdóma, s.s geðklofa, lifa 22.5-25 árum skemur en fólk gerir almennt. Aðaldánarorsök þessa hóps eru hjarta- og æðasjúkdómar. Þekkt er að mörg geðrofslyf geta valdið breytingum á hjartalínuriti. Þá er aðallega átt við lengingu á QT-bili og breytingum á T-bylgju. Lengt QT-bil er áhættuþáttur fyrir takttruflunum í hjarta og þá sérstaklega Torsade de Pointes sem getur leitt til skyndidauða. Markmið rannsóknarinnar er að skoða hvort ungt fólk með fyrsta geðrof sem sækir endurhæfingu á Laugarási sé með lengingu á QT-bili. Jafnframt að skoða hversu mikil lengingin er og hvort ákveðin geðrofslyf valdi meiri lengingu en önnur.
    Efniviður og aðferðir: Rannsóknin var þversniðsrannsókn en öllum þjónustuþegum Laugarássins sem taka geðrofslyf að staðaldri stóð til boða að taka þátt. Þátttakendur voru 50. Spurningalisti um lýðfræðilega þætti var lagður fyrir þátttakendur, þyngd og blóðþrýstingur mældur og tekið hjartalínurit. Gömul hjartalínurit þátttakenda voru skoðuð til samanburðar og núverandi lyfjameðferð skráð niður. Einnig voru gögn úr Refine Reykjavík rannsókn Hjartaverndar notuð til samanburðar. Upplýsingum var safnað í Excel og fór tölfræðiúrvinnslan fram í því forriti ásamt tölfræðiforritinu R.
    Niðurstöður: Meðalaldur þátttakenda var 26 ár og 84% voru greindir með geðklofa. Karlar voru í meirihluta eða 78% þýðis. Helmingur þátttakenda reykti að staðaldri og 64% drukku mikið af koffíndrykkjum. Blóðþrýstingur mældist marktækt hærri en í samanburðarhópi auk þess sem 11 þátttakendur voru með hraðtakt. Enginn mældist með lengt QT-bil en meðallengd QTcF-bils var 404 ms tölvumælt og 396 ms handmælt. QTc-bilið var þó marktækt lengra hjá rannsóknarþýðinu miðað við samanburðarhóp og munaði þar 16.6 ms hjá körlum og 18.6 ms hjá konum. Þrír þátttakendur höfðu áður mælst með lengingu og má leiða líkur að því að í tveimur tilfellum hafi það verið lyfjatengt. Munur á tölvumældum og handmældum gildum var að meðaltali 8.1 ms og reyndist marktækur en tölvuheilinn virðist gjarnan ofmeta bilið. 70% þátttakenda áttu eldra rit í kerfinu. Ekki var marktækur munur á fyrsta riti og því nýjasta en hjá sumum hafði QT-bilið lengst og hjá öðrum hafði það styst. Í heildina nam lengingin á tölvumælda QTcF-bilinu 2.4 ms milli mælinga.
    Ályktanir: Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að hinn almenni þjónustuþegi á Laugarási sé ekki með lengt QT-bil þrátt fyrir háa tíðni fjöllyfjameðferðar og annarra áhættuþátta. Ekki er hægt að draga ályktanir um áhrif mismunandi geðrofslyfja út frá þessum niðurstöðum. Þó er full ástæða til að taka hjartalínurit hjá fólki með geðrofssjúkdóma og vera á varðbergi gagnvart áhrifum QT-lengingar. Auk þess er mikilvægt að fagfólk sem kemur að úrlestri hjartalínurita kunni að mæla bilið og treysti ekki blint á tölvuheilann í hjartalínuritstækinu vegna þess hve ónákvæmur hann getur verið.

Samþykkt: 
  • 20.5.2019
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/33113


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
bjarndissjofnblandon_ritgerd.pdf889.62 kBLokaður til...17.05.2020HeildartextiPDF
Skemman_yfirlysing.pdf290.08 kBLokaðurFylgiskjölPDF