is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár) Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > B.S. verkefni - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/33284

Titill: 
  • Titill er á ensku Overexpression of the SMOR173C variant in mouse fibroblasts
Námsstig: 
  • Bakkalár
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Inngangur: Slitgigt er einn algengasti sjúkdómurinn í liðum og veldur því að brjóskið í liðunum þynnist sökum óafturkræfs niðurbrots og eyðist. Íslensk erfðagreining hefur nýlega fundið breytileika í geninu Smoothened (SMOR173C) sem veldur aukinni hættu á slitgigt. Stökkbreytingin veldur því að arginín (R) í stöðu 173 er breytt í systín (C) í SMO próteininu sem er hluti af Hedgehog (Hh) boðleiðinni. Þetta er í fyrsta skipti sem stökkbreyting í Hedgehog boðleiðinni er tengd við slitgigt.
    Hedgehog boðleiðin gegnir lykilhlutverki í fósturþroska og er mikilvægur stýriþáttur í fjölmörgum ferlum líkt og vefjaendurnýjun og viðhaldi stofnfrumna, m.a. stýringu á beinmyndun og sérhæfingu brjóskfrumna. Þá kemur ferillinn að vefjaendurnýjun síðar á lífsleiðinni. Stökkbreytingin er staðsett í utanfrumuhneppi SMO sem inniheldur svokallað kólesterólbindihneppi sem bindur kólesteról og önnur steról. Rannsóknir á stökkbreytingum sem staðsettar eru í kólesterólbindihneppi SMO sýna að þær hafi áhrif á bindigetu steróls. Dæmi um slíka stökkbreytingu er SMOY130F(Tyr130Phe). Þegar SMO bindur kólesteról virkjast það og flyst úr innanfrumubólu yfir í primary cilia, bifhárs sem er staðsett á frumuhimnunni og kemur að utanfrumusamskiptum. Markmið þessarar rannsóknar var að yfirtjá villigerðar SMO, SMOR173C og SMOY130F og bera saman áhrif þess á Hh boðleiðina, þar eð hvort hún valdi aukinni virkjun eða hindrun á boðleiðinni.
    Efniviður og aðferðir: Notast var við NIH/3T3, MEF og RPE1 frumulínurnar. Til að kanna áhrif þess að virkja SMO á Hh boðleiðina voru frumurnar sveltar til að virkja primary cilia myndun og svo meðhöndlaðar með Smoothened Agonista (SAG) annars vegar, sem virkjar SMO óháð kólesterólbindingu og Oxysterol (OHC) hins vegar, sem virkjar SMO með því að bindast í kólesterólbindihneppið. Því næst var RNA einangrað og reverse transcription quantative polymerase chan reaction (RT-qPCR) framkvæmt fyrir Actin, Gapdh, Smo og Gli1. Til að greina áhrif Hh virkjunar á staðsetningu SMO voru sveltu og SMO virkjuðu frumurnar einnig litaðar með mótefnum sem binda SMO og acetylated-tubulin sem er að finna í primary cilia. Mótefnalituðu frumurnar voru því næst skoðaðar með lagsjá (e. Confocal microscope). Þá voru einnig búnar til stöðugar frumulínur (NIH/3T3 & RPE1) með vakatjáningu sem tjáðu villigerðar SMO, SMOR173C og SMOY130F.
    Niðurstöður og ályktanir: Veruleg aukning varð á tjáningu Gli1 við það að virkja SMO með SAG en einungis smávægileg aukning við OHC virkun í bæði NIH/3T3 og MEF frumum. Þetta gefur til kynna að SAG virkjar Hh boðleiðina mun betur en OHC. Þessi áhrif komu skýrt fram hjá bæði NIH/3T3 og MEF frumunum, þó Hh virkjunin hafi verið mun meiri í NIH/3T3 frumunum. SMO var yfirleitt staðsett í primary cilia þegar frumurnar voru meðhöndlaðar með SAG eða OHC en ekki í viðmiði. Því má álykta að virkjað SMO er staðsett í primary cilia á meðan óvirkjað SMO er ekki að finna þar. Þá náðist að koma upp stöðugum frumulínum en ekki gafst tími til að greina áhrif yfirtjáningar á villigerðar SMO, SMOR173C og SMOY130F sem væri næsta skref í því að svara því hvort að SMOR173C variantinn hafi áhrif á virkjun Hh boðleiðarinnar.

Samþykkt: 
  • 29.5.2019
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/33284


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Lokaverkefni-Yfirlýsing.pdf298.92 kBLokaðurYfirlýsingPDF
ViktoriaHelgaJohnsen_Bs_ritgerd.pdf848.6 kBLokaður til...01.01.2035HeildartextiPDF