en English is Íslenska

Thesis (Bachelor's)

Agricultural University of Iceland > Auðlinda- og umhverfisdeild (2017-2019) > B.S. verkefni >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/33479

Title: 
  • Title is in Icelandic Þróun geitahalds á Íslandi byggt á upplýsingum úr búnaðar- og forðagæsluskýrslum
Degree: 
  • Bachelor's
Abstract: 
  • Abstract is in Icelandic

    Íslenska geitin (Capra aegagrus hircus) er talin hafa borist til landsins um árið 870 með landnámsmönnum frá Skandinavíu og Bretlandseyjum. Álitið er að íslenski geitfjárstofninn hafi verið án innblöndunar í um 1100 ár og að stofninn hafi sennilega aldrei verið stór. Fyrstu tölur sem birtar voru um geitfjárfjölda á Íslandi var árið 1703. Frá því ári voru geitur ekki mikið taldar fram sérstaklega og í þau fáu skipti fyrir aldamótin 1900 sem geitfjárfjöldinn var gefinn upp voru það ekki áreiðanlegar tölur. Um og eftir aldamót 1900 fóru talningar að verða meira áreiðanlegri. Mikil sveifla varð á stofnstærðinni á 20. öld þar sem geitunum fjölgaði gríðarlega mikið fyrstu þrjá áratugina. Fjöldinn náði hámarki árið 1930 en upp úr því fækkaði geitum óhugnalega hratt og fór fjöldinn niður fyrir 100 gripi á árunum 1957 til 1965. Síðan hefur fjölgað í stofninum og í lok ársins 2018 taldi stofninn 1491 geit á vetrarfóðrun. Geitur hafa verið til í öllum sýslum landsins en þó ekki á sama tíma. Flestar hafa verið geitur í 18 sýslum í einu. Í Þingeyjarsýslum hafa geitur verið flestar lengst af á 20. öld, þá sérstaklega í Suður-Þingeyjarsýslu. Í dag eru geiturnar flestar í Mýrasýslu, en sú sýsla var aldrei geitmörg fyrr en rétt upp úr aldamótum 2000. Barðastrandar- og Ísafjarðarsýslur hafa verið geitalausar síðan árið 1960 og ekki er hægt að flytja þangað geitur vegna smitvarnahólfa. Stofninn er mikið ræktaður í smáum hópum og því er óhjákvæmilegt að komast hjá skyldleikaræktun og er hún orðin mjög mikil og erfðafjölbreytileiki farinn að minnka mikið. Það hefur neikvæð áhrif á stofnstærðina og aðlögunarhæfileika til að aðlagast nýjum aðstæðum. Mikilvægt er að koma í veg fyrir að erfðafjölbreytileikinn minnki meira.

Accepted: 
  • Jun 4, 2019
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/33479


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
BS ritgerð_Heiða Ösp.pdf1.12 MBOpenComplete TextPDFView/Open