is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskólinn á Akureyri > Hug- og félagsvísindasvið > B.A./B.Ed./B.S. verkefni >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: https://hdl.handle.net/1946/33804

Titill: 
  • Titill er á ensku Is there a connection between circadian type and seasonal affective disorder in Iceland?
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Seasonal affective disorder (SAD) is a combination of natural and mood disturbances with a seasonal pattern, typically occurring in the autumn and winter with a decrease of symptoms in the spring or summer (Kurlansik et al. 2012). In Iceland there is on average more darkness than sunlight, counting up to 1268.4 hours of sunlight, throughout the year (Veðurstofa Íslands. 2007). A circadian rhythm is a biological rhythm found in humans and animals that occur repeatedly and are in excellent coordination of biological systems and adjustment to the living environment. Turpin (1992) indicated that there are two circadian types of humans, either morning or evening types. Here we investigated the possible connection between circadian types and seasonal affective disorder in Iceland and the interaction of those results with age and gender in the population. Six psychological questionnaires used, where three of them already had an Icelandic translation those were the Depression Anxiety Stress Scales (DASS), Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) and the Seasonal Pattern Assessment Questionnaire (SPAQ). The authors along with their team members did the Icelandic translation for the remaining three questionnaires: the Bergen Insomnia Scale (BIS), The Movement Imagery Questionnaire (MIQ) and Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ). In this study, there were 241 participants after the exclusion of missing data, recruited in February in public places such as libraries, golf clubs, and workplaces, as well as over the internet. They were grouped by age in young (18-29), middle (30-59), and old (60+). A Pearson's Chi-squared test showed a relationship between circadian type and SAD (x^2(2) = 9.235, p-value = 0.009878) and according to the binomial logistic regression the evening vs. morning chronotype had the most substantial influence on SAD (z= 2.097, p= 0.036) while none of the other variables, age or gender, were significant. Evening chronotype is more vulnerable to seasonal changes than other chronotypes, concluding that our research might be useful for mental health protection for those identified as more evening chronotype. Further research is needed to validate the significance of our results due to the insufficiency of sample size in our research.
    Keywords; seasonal affective disorder, circadian rhythm, circadian types, age, gender

  • Árstíðarbundin truflun (e. Seasonal affective disorder) er blanda líffræðilegra- og skap truflana með árstíðabundnu mynstri, sem vanalega er að finna á haustin og veturna með minnkandi einkennum að vori og sumri (Kurlansik et al. 2012). Á Íslandi er að meðaltali meiri myrkur en sólarljós, með einungis allt að 1268.4 klukkustundir af sólarljósi í gegnum árið (Veðurstofa Íslands. 2007). Dægursveifla (e. circadian rhythm) er líffræðilegur hrynjandi sem finna má hjá mönnum og dýrum sem á sér ítrekað stað og byggist á góðri samhæfingu líffræðilegra kerfa og aðlögun að lífskjörum. Turpin (1992) vildi meina að til væru tvær týpur
    að dægursveiflum í mannkyninu, annarsvegar morgun týpa og hins vegar kvöld týpa. Hér skoðuðum við möguleg tengsl milli dægursveiflu týpna og árstíðarbundinnar truflunar á Íslandi og áhrif niðurstaðna á aldur og kyn í þýðinu. Notast var við sex sálfræðilega spurningalista. Þrír þeirra höfðu nú þegar Íslenska þýðingu og voru það; Depression Anxiety
    Stress Scales (DASS), Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) og the Seasonal Pattern Assessment Questionnaire (SPAQ). Höfundar ásamt teymisfélögum sínum stóðu fyrir Íslenskri þýðingu á hinum þremur spurningalistunum: the Bergen Insomnia Scale (BIS), The
    Movement Imagery Questionnaire (MIQ) and Morningness - Eveningness Questionnaire (MEQ). Í þessari rannsókn voru alls 241 þátttakendur eftir útilokun ónothæfra gagna, Þátttakendur voru fengnir á opinberum stöðum á borð við: bókasöfn, golf klúbba og vinnustöðva, einnig í gegnum internetið. Gagnasöfnun fór fram í febrúar. Þátttakendum var skipt niður í hópa eftir aldri: ungir (18-29), miðaldra (30-59) og eldri (60+). Pearsons kíkvaðrat próf sýndi samband á milli dægur týpna og árstíðabundinnar truflunar (SAD) (x^2(2) = 9.235, p = 0.009878) og samkvæmt tvíkosta aðhvarfsgreiningu voru sterkustu áhrifin á
    árstíðabundinna truflun (SAD) komin frá kvöld- á móti morgun dægursveiflu týpu (z= 2.097, p= 0.036) ekki voru tölfræðilega marktæk áhrif í öðrum breytum, hvorki kyni né aldri. Kvöld dægursveiflu týpur eru viðkvæmari fyrir árstíðabundnum truflunum heldur en aðrar
    dægursveiflu týpur, niðurstöður okkar gætu því verið gagnlegar til geðheilbrigðisverndar fyrir þá sem flokkast sem kvöld dægursveiflu týpur. Þörf er á frekari rannsóknum til að bera mat á marktækni niðurstaðna vegna ónægilegrar úrtaksstærðar.
    Lykilorð; árstíðarbundin truflun, dægursveifla, dægursveiflu týpur, aldur, kyn.

Samþykkt: 
  • 19.6.2019
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/33804


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Is there a connection between circadian type and seasonal affective disorder in Iceland.pdf414.96 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna