en English is Íslenska

Thesis University of Iceland > Félagsvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Félagsvísindasvið >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/3444

Title: 
  • is Þróun kjarasamninga VR og VSÍ/SA 1977-2008
Abstract: 
  • is

    Ritgerð þessi fjallar um þátt einstaklings- og heildarhyggju í kjarasamningum. Sumir
    telja heildar- og einstaklingshyggju aðeins ólíkar stjórnunaraðferðir innan
    skipulagsheilda. Margt bendir þó til þess að þeim sé ætlað að mæta ólíkum kröfum
    launþega og atvinnurekenda á vinnumarkaði (Deery og Walsh, 1999; Salamon, 2000;
    Hegewisch, Tregaskis og Morley, 1997). Kröfur launþega hafa á undanförnum árum
    og áratugum verið að þróast í átt að auknu frelsi einstaklingsins sem hefur síðan haft
    áhrif á vinnumarkaðinn (Waddington og Whitston, 1997).
    Kjarasamningar hafa verið einn stærsti áhrifavaldur í baráttu launþega fyrir
    bættum kjörum (Brown, Deaking, Nash og Oxenbridge, 2000). Kjarasamningar eru
    samningar um kaup og kjör launþega sem eiga sér stað milli tveggja eða fleiri aðila
    (Scheuer, 1997). Með kjarasamningi geta launþegar áorkað frekari réttindum í ljósi
    þess að samningsstaða þeirra er sterkari þegar þeir standa saman í kjarabaráttu sinni (Salamon, 2000). Kjarasamningar halda auk þess utan um það ferli sem á sér stað í kjaraviðræðum og þær samskiptareglur sem samningsaðilar hafa komið sér saman um að gilda eigi þeirra á milli (Blyton og Turnbull, 2004). Kjarasamningum er í raun ætlað að standa vörð um hagsmuni heildarinnar og gæta þess að samningsaðilar fari eftir settum reglum og ákvæðum sem þeir hafa skuldbundið sig til að fara eftir (Ebbinghaus, 2004).
    Lítið hefur verið skrifað um íslenska kjarasamninga, þó hefur Sigríður Þrúður
    Stefánsdóttir skrifað um þróun fræðslu og þjálfunar í kjarasamningum í
    meistararitgerð sinni; Þróun sí- og endurmenntunar í tengslum kjarasamninga á
    almennum vinnumarkaði á Íslandi 1990 – 2000. Í þessari ritgerð verður gerð grein
    fyrir rannsókn sem gerð var á kjarasamningum VR (Verzlunarmannafélag
    Reykjavíkur síðar Virðing Réttlæti) og VSÍ (Vinnuveitendasamband Íslands) síðar SA
    (Samtök atvinnulífsins) á árunum 1977 – 2008. Rannsókninni er ætlað að sýna
    raunverulega þróun kjarasamninga eins stærsta stéttarfélags á Íslandi.
    Rannsóknin fór fram með þeim hætti að rannsakandi aflaði, rýndi í og lagði
    mat á alla kjarasamninga VR og VSÍ/SA frá árunum 1977 – 2008. Hann skráði niður
    þær breytingar sem orðið höfðu á tímabilinu og birtast niðurstöður rannsóknarinnar í
    ritgerð þessari. Markmiðið var að skoða þróun íslenskra kjarasamninga með tilliti til
    aukinnar umræðu um einstaklingshyggju í samfélaginu. Rannsakandi lagði upp með
    að geta svarað rannsóknarspurningunnni: Eru kjarasamningar VR að þróast frá heildarhyggju yfir í einstaklingshyggju? Rannsóknarniðurstöður gefa vísbendingar til
    þess að einstaklingshyggja hafi verið að ryðja sér til rúms í kjarasamningum VR og
    VSÍ/SA á undanförnum árum. En það sem athygli vekur er að hún virðist ekki vera að
    ryðja heildarhyggju úr vegi aðeins að fléttast saman við hana, til að mæta auknum
    kröfum einstaklinga á vinnumarkaði, þó ekki á kostnað heildarinnar.
    Rannsókn sem þessi getur verið gagnleg mörgum aðilum á vinnumarkaði, svo
    sem launþegum, atvinnurekendum og síðast en ekki síst stéttarfélögum.
    Niðurstöðurnar geta gefið stéttarfélögum mynd af þeirri þróun sem orðið hefur á
    kjarasamningum eins stærsta stéttarfélags á Íslandi. Stéttarfélög ættu með rannasókn þessari að geta komið auga á hvort þróun kjarasamninga hafi í raun og veru færst nær nýjum og breyttum kröfum launþega á vinnumarkaði.

Accepted: 
  • Aug 14, 2009
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/3444


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
MS_Lokaritgerd_Ingibjorg_Edvaldsdottir_fixed.pdf5.37 MBLockedHeildartextiPDF