en English is Íslenska

Thesis (Master's)

University of Iceland > Félagsvísindasvið > B.A./B.Ed./B.S. verkefni - Félagsvísindasvið >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/34664

Title: 
  • Title is in Icelandic Kynrænt sjálfræði trans og intersex fólks: Um sjálfsforræði, kynvitund og réttinn til friðhelgi einkalífs samkvæmt 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu
Degree: 
  • Master's
Abstract: 
  • Abstract is in Icelandic

    Þann 18. júní 2019 voru samþykkt á Alþingi lög um kynrænt sjálfræði nr. 80/2019. Í ritgerð þessari er fjallað um réttarstöðu þeirra einstaklinga sem lögin hafa helst áhrif á, þ.e. trans, intersex og kynsegin fólk, og lagalega vernd þeirra hvað varðar friðhelgi einkalífs samkvæmt 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu. Markmið ritgerðarinnar er að rannsaka þá einkalífsvernd sem þjóðfélagshópnum er veitt en kjarni ritgerðarinnar er tvískiptur. Annars vegar er gildandi rétti lýst um alþjóðlegar samþykktir og lagaleg staða trans fólks á Íslandi skoðuð. Hins vegar er þungamiðja ritgerðarinnar 8. gr. Mannréttindasáttmálans, inntak einkalífshugtaksins og þróun dómaframkvæmdar Mannréttindadómstóls Evrópu í kærumálum trans fólks um lagalega viðurkenningu.
    Helstu niðurstöður ritgerðarinnar eru þær að kynrænt sjálfræði einstaklinga snertir einhver þýðingarmestu einkalífsréttindi 8. gr. Mannréttindasáttmálans og felur í sér rétt einstaklingsins til sjálfsforræðis og sjálfsmyndar ásamt virðingu fyrir kynvitund og kyntjáningu hans. Þannig hefur alþjóðleg umræða um réttindi þjóðfélagshópsins aukist verulega á undanförnum árum með tilheyrandi þrýstingi Sameinuðu þjóðanna og Evrópuráðsins til aðildarríkja um úrbætur í málaflokknum. Dómaframkvæmd Mannréttindadómstólsins í kærumálum trans fólks nær aftur til ársins 1986 en árið 2002 sló hann því föstu að aðildarríkjunum væri skylt að viðurkenna leiðrétt kyn einstaklinga í opinberum skrám. Í kjölfar þess hefur dómstóllinn lagt ríkari áherslur á jákvæðar athafnaskyldur ríkjanna, framsækna skýringu á ákvæðum sáttmálans og framfarir í læknavísindum. Með lögum nr. 80/2019 um kynrænt sjálfræði var síðan risastórt skref tekið í lagalegri vernd trans og intersex fólks þar sem íslenskur réttur var færður í nútímalegri horf með aukinni áherslu á líkamlega friðhelgi og sjálfsforræðisrétt einstaklinga. Hins vegar er ljóst að vanda þarf vel til verka við næstu skref og þá sérstaklega þegar kemur að ákvæðum laga um óafturkræf inngrip og breytingar á líkömum barna með ódæmigerð kyneinkenni.

Accepted: 
  • Jan 6, 2020
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/34664


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
Yfirlýsing um meðferð lokaverkefna - Stefán Snær.pdf293.77 kBLockedDeclaration of AccessPDF
Kynrænt sjálfræði - Stefán Snær - Lokaskjal.pdf1.29 MBLocked Until...2030/01/06Complete TextPDF