Heimsmarkmiðin sem leiðarljós sveitarfélaganna í ferðaþjónustu: „Tækifæri eða tískumál þessa áratugar"

Abstract

Ferðaþjónusta er ein af burðarstoðum efnahagslífs í heiminum og á Íslandi skilar hún útflutningsverðmæti sem vegur meira en sjávarútvegur og stóriðja til samans. Eðli ferðaþjónustunnar hér á landi er að ósnortin náttúra er helsta aðdráttaraflið og því er mikil áskorun að halda í við sjálfbærni. Sveitarfélög gegna mikilvægu hlutverki í ferðaþjónustu og er greinin orðin öflugt byggðaþróunar tæki. Ferðaþjónustufyrirtæki starfa í ólíkum sveitarfélögum og áskoranir því mismunandi eftir stærð, fjarlægð, íbúum, hagsmunaaðilum og áherslum sveitarstjórna. Markmiðið var að kanna hvernig Heimsmarkmiðin geta orðið leiðarljós til að styðja við sjálfbærni ferðaþjónustu í sveitarfélögum. Rýnt var í stefnu þeirra og einnig hlutverk hins opinbera og hagsmunaaðila í ferðaþjónustu. Gerð var eigindleg rannsókn þar sem viðtöl voru tekin við fimm aðila sem starfa við sveitarfélög, hið opinbera og hagsmunaaðila innan ferðaþjónustunnar. Borin voru saman tvö svæði með því að ræða við fulltrúa tveggja landshlutasamtaka sveitarfélaga, annars vegar á Norðausturlandi og hins vegar á Suðurnesjum. Niðurstöður leiddu í ljós að mismunandi viðhorf og geta er á milli sveitarfélaganna til að leiða Heimsmarkmiðin í stefnu þeirra varðandi ferðaþjónustu. Viðhorf var almennt jákvætt í garð markmiðanna en þau eru ekki notuð á beinan hátt. Rannsóknin leiddi í ljós að innleiðing markmiðanna getur hjálpað sveitarfélögum að mæta þeim áskorunum sem fylgja sjálfbærni í ferðaþjónustu. Marktækur munur var á svæðunum og innleiðing markmiðanna komin vel á veg á Suðurnesjum á meðan Eyþing hefur ekki hafið þá vinnu. Sveitarfélög gegna lykilhlutverki í innleiðingu markmiðanna þar sem þau eru í nálægð við fyrirtæki og íbúa, en jafnframt þarf hið opinbera að koma með sterka og skýra sýn til framtíðar.Lykilorð: Ábyrg ferðaþjónusta, ferðaþjónusta, Heimsmarkmiðin, innleiðing Heimsmarkmiðanna, sjálfbær ferðamennska, sjálfbær þróun, stjórnsýsla, sveitarfélög.

Tourism is one of the pillars of our world economy and in Iceland the tourism revenue is larger than the fisheries and the heavy industries combined. The essenceof Iceland´s tourism is the attraction of its nature’s wilderness which is why sustainability is of great importance. The municipalities serve a vital role within tourism and it has impacted the regional development. Tourism and travel companies exist within different municipalities and therefore face different types of challenges depending on size, distance, population , interest groups and political strategies. The aim was to research how the UN Sustainable Development Goals (SDG‘s) can guide and support the sustainability of tourism in the municipalities. Their policies and the role of the public as well as stakeholders in tourism were examined. A qualitative research was conducted by interviews with five people working in munipicalities, the public sector and stakeholders in tourism. Two areas were compared; northeast area and Suðurnes. The conclusion revealed that the two areas have different attitudes and conditions to be able to work toward the SDG’s when it comes to tourism. The attitude toward the SDG’s was positive in general and people worked towards the goals.The research revealed that implementing the SDG’s can help the municipalities to face the challenges that come with tourism sustainability. There was a significant difference between the two areas where the implementation of the SDG’s was well on its way in Suðurnesjum where as Eyþing hasn’t yet begun the process. Municipalities serve a key role in implementing the SDG’s due to the strong connection to the businesses and population, but at the same time the public sector needs to present a strong and clear vision for the future.Keywords: Responsible tourism, tourism, Sustainable development goals (SDG‘s), implementing SDG‘s, sustainable tourism, sustainable development, public sector, municipalities.