is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Hugvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Hugvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/38132

Titill: 
  • Titill er á ensku On irrational desires and false beliefs: Rational agency, self-deception and internalized oppression
Námsstig: 
  • Meistara
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    In this thesis I consider the utility of the term self-deception in two ways. Firstly, I look into the role of desires in self-deception theories concerning beliefs and how they are connected to notions of rationality. Self-deception is often regarded as a kind of motivated irrationality, where agents form false beliefs through motivated biased belief acquisition and retention. I look into possible interpretations of the same phenomenon as useful, and even rational, by giving more attention the context of the agent, i.e. their situated system of beliefs and goals. I discuss various criteria for rational belief acquisition and the alleged objective stance of the observers who interpret some behaviour as indicative of irrational reasoning. I introduce some competing theories on belief acquisition and retention which could explain similar mental phenomena and processes. I wonder what the purpose of the term is and possible consequences of describing someone's reasoning and behavior as irrational. In conclusion, I call for a better understanding of rationality concerning belief and reasoning to better account for situated rational epistemic and moral agents in reality.
    Secondly, I consider desires as possible objects of self-deception, or as irrational. I wonder if this description could be useful in fighting internalized oppression, especially the phenomena that feminist have named 'deformed desires’. I look into several theories on the epistemic and ontological features of desires and consider their relations to beliefs, perspective, and objective and subjective notions of value. I introduce some standard criteria of the rationality of desires, as well as some feminist critique thereof. I look into feminist attempts to deem deformed desires as irrational in virtue of opposing a rational person's sense of own worth. I argue that this notion of rationality is not especially useful in fighting oppression of this kind and could even lead to further silencing or marginalizing those involved in some cases. As in the first part, I conclude that criteria for rationality are far from actual situated epistemic and desiderative reasoning. Additionally, I argue that sometimes there is too much at stake for the person’s autonomy for them to be seen as irrational. Whether their desires are self-deceived or irrational, in these cases, is ultimately beside the point.

  • Í þessari ritgerð skoða ég nytsemi sjálfsblekkingarhugtaksins á tvenna vegu. Í fyrri hlutanum skoða ég hlutverk langana eins og þær birtast í nokkrum sjálfsblekkingar-kenningum og hvernig þær tengjast hugmyndum um rökvísi og skynsamlega skoðanamyndun. Sjálfsblekking er oft talin vera óskynsamlegt hugarástand, orsakað m.a. af löngunum eða öðrum ósjálfráðum hugarferlum, þar sem þekkingarvera myndar sér ósanna skoðun þrátt fyrir yfirgnæfandi vísbendingar þess gagnstæða. Ég skoða mögulegar túlkanir á sama fyrirbæri sem skynsamlegu, eða allavegana skiljanlegu, með því að skoða nytsemi þess fyrir þau sem um ræðir út frá staðsetningu og mögulegum forsendum þeirra. Ég velti fyrir mér spurningum um skilyrði skynsamlegrar skoðanamyndunar og hlutlægni þeirra sem ætla öðrum ákveðna hugarstarfsemi og veita þeim eiginleikann að vera óskynsamir, með því fylgjast með og túlka hegðun þeirra. Ég skoða hvernig aðrar kenningar um skoðanamyndun og ósamræmanlegar skoðanir gætu lýst svipuðu ástandi, auk þess sem ég velti fyrir mér tilgangi og mögulegri skaðsemi þess að skilgreina hugarástand annarra sem óskynsamlegt. Í ljósi þessarar umfjöllunar kalla ég eftir betri skilgreiningu á skynsemi og þekkingu sem tekur mið af raunverulegri staðsetningu þekkingar- og tengslavera sem hafa alls konar forsendur og markmið, þar sem ýmislegt mismunandi er í húfi hverju sinni, ef beita á hugtakinu yfirhöfuð.
    Í síðari hlutanum skoða ég hvort langanir geti talist viðfang sjálfsblekkingar og hvernig þær gætu talist skynsamar eða óskynsamar. Ég skoða hvort sú skilgreining geti gagnast í baráttu við kúgun af því tagi sem femínistar hafa nefnt afmyndaðar langanir kvenna (e. deformed desires) undir karllægu valdakerfi. Ég kynni nokkrar kenningar um langanir og skoða tengingu þeirra við staðsetningu, þekkingu og hugmyndir um huglægt og hlutlægt gildi. Ég fjalla um skilyrði sem heimspekingar hafa stungið upp á til að meta skynsemi langana og femíníska gagnrýni á þeim. Ég kynni tilraunir femínista til að skilgreina afmyndaðar langanir kvenna sem óskynsamar þar sem þær stríði gegn hugmyndum skynsamra einstaklinga um eigið virði. Ég færi rök fyrir því að þessi nálgun sé ekki gagnleg og stuðli janfvel að enn frekari þöggun og jaðarsetningu þeirra sem glíma við kúgun af þessu tagi, hvort sem langanirnar þeirra eru í raun óskynsamar (eða sjálfsblekking) eða ekki.

Samþykkt: 
  • 6.5.2021
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/38132


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Katrin_MA_On_Irrational_Desires_and_False_Beliefs.pdf929.36 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
yfirlysing katrin skemman.pdf540.79 kBLokaðurYfirlýsingPDF