is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskóli Íslands > Hugvísindasvið > B.A. verkefni - Hugvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/38297

Titill: 
  • Konungsjarðir og umboðsmenn þeirra í byrjun 18. aldar
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns var tekin saman á árunum 1703–1714 og veitir dýrmæta innsýn í landbúnaðarsamfélagið á Íslandi í byrjun 18. aldar. Í jarðabókinni eru gríðarmiklar upplýsingar um eignarhald og með því að rýna í hana er hægt að komast að því nákvæmlega hvaða jarðir Danakonungur átti hér á landi, í hvaða ásigkomulagi þær voru og hvernig þeim var skipt upp í umboð. Konungur leigði út umboðin til umboðsmanna sem greiddu fyrir þau fasta upphæð árlega. Umboðsmennirnir sáu um að fylgjast með jörðunum fyrir hönd konungs og tóku við öllum afgjöldum af þeim fyrir hönd krúnunnar. Margir embættismenn sóttust eftir því að fá umboð fyrir konungsjörðum þar sem að gróðavon af þeim var mikil. Kjör ábúenda á jörðum konungs voru mjög mismunandi en landsetar konungs í Gullbringusýslu og á Snæfellsnesi höfðu margar kvaðir, en það voru sérstök verkefni sem leiguliðum var gert að vinna fyrir umboðsmanninn. Ein algengasta kvöðin á konungsjörðum var sjóróður. Umboðum konungs mátti skipta í tvo meginflokka, klausturjarðir og umboðsjarðir. Klausturumboðin voru almennt stærri en önnur umboð og var mikil eftirsókn eftir þeim. Algengast var að sýslumaður þeirra sýslu sem klausturjörðin var í hefði umboð fyrir klausturumboði. Í raun var algengt að sýslumenn væru líka umboðsmenn en það var algengast á Norðurlandi og óalgengara á Suðurlandi.

Samþykkt: 
  • 10.5.2021
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/38297


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Konungsjarðir og umboðsmenn þeirra í byrjun 18. aldar.pdf701.39 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Yfirlýsing um meðferð verkefnis.pdf213.27 kBLokaðurYfirlýsingPDF