is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Heilbrigðisvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Heilbrigðisvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/38526

Titill: 
  • Áhrif vöðvaþreytu á hlaupahring, hreyfiferla og kraftvægi um hné hjá áhugahlaupurum
Námsstig: 
  • Meistara
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Inngangur: Vinsældir hlaupa hafa aukist umtalsvert meðal almennings síðastliðin ár. Þrátt fyrir að hlaup hafi almennt jákvæð áhrif á marga heilsutengda þætti þá fylgja þeim oft auknar líkur á álagsmeiðslum.
    Markmið: Markmið rannsóknarinnar var að kanna hvaða breytingar verða á hlaupahring, hreyfiferlum og kraftvægi hnéliðar hjá karlkyns hlaupurum við þreytuíhlutun og hvort breytingarnar séu háðar hlaupareynslu.
    Aðferðir: Rannsóknarsnið var langsniðs hálfrannsókn með íhlutun. Þátttakendur voru 13 karlkyns áhugahlauparar á aldrinum 20-50 ára. Þeim var skipt í tvo reynsluflokka; reynda (>5 ár, n=5) og óreynda (<5 ár, n=8). Hver þátttakandi mætti tvisvar í mælingar. Í fyrri mælingunni var mjólkursýruþröskuldur áætlaður með hlaupaprófi. Í seinni mælingunni var gögnum safnað um breytingar á hreyfiferlum og kraftvægi. Þá voru endurskinskúlur festar á þátttakendur á valin landamerki áður en þeir hlupu á hraða sem var 0,2 m/s fyrir ofan þeirra mjólkursýruþröskuld, allt þar til þeir mátu áreynslu sína 19-19,5 á Borg áreynslukvarðanum. Notast var við þrívíddar hreyfigreiningarkerfi til þess að safna gögnum og greina. Fjölþátta blönduð dreifnigreining var notuð við tölfræðigreiningu.
    Niðurstöður: Beygja hnés við lendingu jókst með aukinni þreytu hjá báðum reynsluflokkum (p<0,001) en þrívíð víxlhrif fundust bæði við lendingu og mestu beygju hnés í stöðufasa milli þreytustiga, reynsluflokka og hliða (p<0,001). Í krúnusniði var kiðfótarstaða meiri hjá reyndum hlaupurum á öllum þreytustigum samanborið við óreynda hlaupara. Kraftvægi um hnéliðinn í kiðfótarstefnu var marktækt meira hjá óreyndum hlaupurum (p<0,001) og það jókst meira hjá óreyndum hlaupurum samanborið við reynda hlaupara með aukinni þreytu (p<0,001).
    Ályktun: Reyndir hlauparar viðhalda hlaupastíl sínum betur með aukinni þreytu og eru því líklega í minni hættu á að hljóta álagsmeiðsli. Niðurstöður á kraftvægisgögnum gefa vísbendingar um að aukið kraftvægi í kiðfótarstefnu sé einn af orsakaþáttum þess að óreyndir hlauparar eru í meiri áhættu á að hljóta álagsmeiðsli en þeir sem eru með meiri reynslu.

  • Útdráttur er á ensku

    Introduction: The popularity of running has increased considerably in recent years. Despite running having positive effects on health in general, it can increase the risk of overuse injuries.
    Aims: The aim of this research was to examine the effects of fatigue on running cycle, kinematics, angular moments of the knee joint in male runners and whether the effects depend on running experience.
    Methods: The research was an intervention study with fatigue as the intervention. The participants were 13 male recreational runners at the age of 20-50 years. They were categorized by running experience into two groups, i.e., experienced (>5 years, n=5) and inexperienced (<5 years, n=8). All participants were measured twice. First, the lactate threshold was estimated with a running test. Secondly, data on changes in kinematic and angular moments of the knee were collected. To do so markers were attached to participants on chosen landmarks before participants ran on a speed 0.2 m/s above their estimated lactate threshold until they reached 19-19.5 on the Borg scale of perceived exertion. A three-dimensional motion analysis system was used to collect data and analyse. Mixed model ANOVA was used for statistical analysis.
    Results: Knee flexion increased at initial contact with increasing fatigue for both groups (p<0,001). Three-way interaction was found at initial contact and maximum flexion in the stand phase between fatigue stage, experience, and sides (p<0.001). In frontal plane, knee valgus was significantly larger in all fatigue stages for the experienced runners compared to the inexperienced runners. The knee valgus moment was significantly larger (p<0.001) and increased more for the inexperienced runners with increasing fatigue, compared to the experienced runners (p<0.001).
    Conclusion: Experienced runners maintain their running style better with increased fatigue and are therefore likely to be at less risk of getting an overuse injury. The results from the angular moment data indicate that increased knee valgus moment is one of the causal factors of the fact that inexperienced runners are at increased risk of getting injured compared to experienced runners.

Samþykkt: 
  • 27.5.2021
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/38526


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Áhrif vöðvaþreytu á hlaupahring, hreyfiferla og kraftvægi um hné hjá áhugahlaupurum - Leifur Auðunsson.pdf530.39 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Skemman_yfirlysing.pdf199.77 kBLokaðurYfirlýsingPDF