is Íslenska en English

Lokaverkefni (Bakkalár)

Háskólinn á Akureyri > Hug- og félagsvísindasvið > B.A./B.Ed. verkefni >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/39119

Titill: 
  • Titill er á ensku Adolescents´ substance use in relation to bullying perpetration and victimization : influencing factors on bullying behaviors
Námsstig: 
  • Bakkalár
Leiðbeinandi: 
Útdráttur: 
  • Í þessari rannsókn könnuðum við sambandið á milli þess að neyta vímuefna og þess að vera gerandi og/eða þolandi eineltis í skóla. Í ljósi fyrri rannsókna var tilgáta okkar sú að það yrði jákvætt samband á milli vímuefnanotkunar og þess að beita og/eða verða fyrir einelti. Gögnin sem notuð voru í þessari rannsókn komu frá Health Behavior in school-aged Children (HBSC) rannsókninni sem framkvæmd var á Íslandi árið 2018. Úrtakið notað í þessari rannsókn samanstendur af 2197, 15 ára unglingum, þátttakendur svöruðu rafrænum spurningalista sem snéri að almennri heilsu þeirra og vellíðan. Frumbreytur notaðar í þessari rannsókn voru notkun á fimm vímuefnum: áfengi, kannabis, tóbak í vör, sígarettum og rafrettum. Vímuefnanotkun var skilgreind eftir því hvort nemendur höfðu notað vímuefnið einhverntíman yfir ævina eða aldrei. Vellíðan (well-being) var einnig skoðuð sem áhrifabreyta og stjórnað fyrir henni. Vellíðan var skilgreind samkvæmt lífsánægjustiga Cantril’s. Fylgibreytur rannsóknarinnar voru gerendur og þolendur eineltis, skilgreindir eftir því hvort þeir höfðu lagt annan/aðra í einelti eða verið lagðir í einelti í skólanum á seinustu tveimur mánuðum. Lógístískar aðhvarfsgreiningar voru framkvæmdar fyrir bæði kyn, til að skoða mögulegan mun á áhrifum vímuefnanotkunar á einelti á milli kynja.
    Niðurstöður sýndu fram á að áfengis- og sígarettunotkun höfðu hvorki áhrif á það hvort einstaklingur yrði þolandi né gerandi. Kannabisnotkun meðal stráka jók líkur á að vera bæði þolandi og gerandi eineltis og meðal stelpna jók hún einungis líkur á að vera gerandi eineltis. Meðal drengja hafði notkun tóbaks í vör í för með sér auknar líkur á að verða gerandi eineltis. Stelpur sem nota rafrettur voru líklegri til að verða fyrir einelti. Þegar vellíðan var skoðuð kom í ljós að því lægri sem nemendur meta vellíðan sína því líklegri eru þeir til að verða þolendur eineltis. Ekki fannst marktækt samband á milli vellíðunar og þess að vera gerandi eineltis. Loka ályktun okkar er þar af leiðandi sú að einstaklingar sem neyta vímuefna eru líklegri til að verða gerendur og/eða þolendur.
    Lykilorð: vímuefnanotkun, gerendur eineltis, þolendur eineltis, vellíðan.

  • Útdráttur er á ensku

    The purpose of this study was to examine the relationship between substance use and bullying at school, both perpetration and victimization. Based on previous findings it was expected that substance use would predict bullying behaviors (perpetration and victimization). The data used in this study was collected by the Health Behavior in school-aged Children (HBSC) study, conducted in Iceland in 2018. The study sample consisted of 2197, 15 year olds who answered an online questionnaire concerning their general health and well-being. Independent variables were use of five types of substances: alcohol, cannabis, snuff, cigarettes and e-cigarettes. Substance use was defined as using or having used any of these substances in the present or past. Well-being was used as a control variable, which was defined according to the Cantril’s Ladder of Life Scale. Dependent variables were bullying perpetration and bullying victimization which were defined as having either bullied others or been bullied at school over the past two months. Binary logistic regression analyzes were performed for each gender, to examine possible differences in the effect of substance use on bullying behaviors between genders. Results showed that alcohol use and cigarette use were not linked with either bullying perpetration nor victimization for either gender. However, cannabis use was linked with both bullying perpetration and bullying victimization in boys whilst only predicting perpetration in girls. Use of snuff was linked with perpetration amongst boys whilst e-cigarette use was linked with bullying victimization in girls. Results also showed that lower well-being was associated with higher risk of being a victim of bullying. No significant association between well-being and bullying perpetration was found. In conclusion, results suggest that individuals who engage in substance use are more at risk of becoming bullying perpetrators and/or victims of bullying.
    Keywords: substance use, bullying perpetration, bullying victimization, well-being.

Samþykkt: 
  • 14.6.2021
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/39119


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
BA_thesis_Marta&Sólveig.pdf581.29 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna