is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Hugvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Hugvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/39789

Titill: 
  • Þingmælska. Rannsókn á því hvernig talmál verður að ritmáli í ræðumáli þingmanna
Námsstig: 
  • Meistara
Leiðbeinandi: 
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Talmál er óformlegra málsnið en ritmál. Einkenni talmáls eru margvísleg, svo sem endurtekningar, tafs, hik, mismæli, merkingarlaus áhersluorð og kerfisorð, leiðréttingar og viðgerðir. Orðaforði í talmáli er einfaldari en í ritmáli. Einkenni ritmáls eru á hinn bóginn m.a. skipulega uppsett mál, heilar setningar, fast form og ljós hugsun, lengri málsgreinar, þ.e. fleiri aukasetningar, og hærra hlutfall merkingarbærra orða. Setningarnar eru framþungar, þ.e. aðalefni þeirra framar í setningunni, af því að tími hefur gefist til að móta framsetninguna. Í ritmáli er hægt að gera meiri kröfur til bæði þess sem skrifar og þess sem les. Þeim sem skrifar leyfist að skrifa flóknari setningar sem vísa fram og aftur en þeim sem talar leyfist að endurtaka orð og setningarhluta, hika, þagna og jafnvel gefa í skyn án þess að ljúka setningum málfræðilega. Þeir geta ýjað að endinum án þess að enda setninguna með orðum.
    Höfundur gerði rannsókn á ræðutextum þingmanna á 149. löggjafarþingi og bar það sem þingmenn sögðu saman við það sem haft var eftir þeim í útgáfunni sem skrifstofa þingsins sér um. Markmiðið með rannsókninni var að kanna muninn á talmáli og ritmáli út frá hugmyndum um innanmálsþýðingar. Jafnframt var stuðst við kenningar ýmissa fræðimanna um orðræðugreiningar. Tilgangurinn var að rannsaka hvort marktækur munur væri á talmáli þingmanna eftir formi umræðunnar hverju sinni. Sumar (um)ræður eru undirbúnar, t.d. almennar stjórnmálaumræður (eldhúsdagurinn), en aðrar geta verið snögg viðbrögð við tíðindum dagsins. Þá gefst ekki tóm til að fínpússa textann.
    Úrtakið í rannsókninni var rúmlega 11 klukkustundir af ræðum sem spönnuðu rúmlega 160 blaðsíður af texta og töldu tæplega 87.400 orð.

Samþykkt: 
  • 6.9.2021
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/39789


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
Berglind_MA_Þingmælska_okt21.pdf745.82 kBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Yfirlýsing_Berglind_MA_okt21.png1.48 MBLokaðurYfirlýsingPNG