en English is Íslenska

Thesis University of Iceland > Félagsvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Félagsvísindasvið >

Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/1946/4206

Title: 
  • is Ólögmæltar refsiákvörðunarástæður. Könnun á dómaframkvæmd Hæstaréttar
Other Titles: 
  • is Research on Supreme Court´s decisions
Abstract: 
  • is

    Í þessari ritgerð er að finna umfjöllun um ólögmæltar refsiákvörðunarástæður. Að ákvarða refsingu í sakamálum getur verið flókið verk og jafnframt umdeilt. Íslenskt samfélag virðist hafa mikinn áhuga á refsingum og umræða um refsingar er oft á tíðum fjörleg.
    Dómstólum er yfirleitt veitt rúmt svigrúm við ákvörðun refsingar af hendi löggjafans. Refsing er ákveðin innan lögmæltra refsimarka sem löggjafinn hefur markað með almennum refsimörkum eða með þeim sérrefsimörkum sem tiltekin eru í lögum.
    Nokkuð hefur verið skrifað um ákvörðun refsingar af íslenskum fræðimönnum. Hefur umfjöllun um ólögmæltar refsiákvörðunarástæður þó verið takmörkuð, svo vægt sé til orða tekið. Byggir höfundur því umfjöllunina að mestu leyti út frá rannsóknum á dómaframkvæmd, enda er um ólögmælt lagalegt atriði að ræða sem fær viðurkenningu með fordæmum.
    Við ákvörðun refsingar nota dómstólar lögmæltar refsiákvörðunarástæður sem löggjafinn hefur sérstaklega tiltekið að taka eigi tillit til, við ákvörðun refsingar eða að nota megi við ákvörðunina. Dómstólar hafa einnig heimild við ákvörðun refsingar að nota ólögmæltar refsiákvörðunarástæður, sem verka til málsbóta eða eru refsiþyngjandi.
    Markmiðið með þessari ritgerð er því að rannsaka og gera grein fyrir ólögmæltu refsiákvörðunarástæðunum. Hverjar þær eru samkvæmt fræðimönnum, hvernig vísað er til þeirra í dómum, hvort að vísað er sérstaklega mikið í ólögmæltar refsiákvörðunarástæður í ákveðnum brotategundum og er munur á hvernig þeim er beitt.
    Verður hafður sá háttur á að hver ólögmælt refsiákvörðunarástæða verður tekin fyrir sjálfstætt. Farið verður yfir hverja og eina ástæðu og fjallað um hana fræðilega en aðallega með hliðsjón af dómfordæmum.
    Stærri undirkaflarnir verða flokkaðir niður eftir brotategundum þar sem að slíkt auðveldar umfjöllun um refsiákvörðunarástæðurnar og gerir umfjöllunina vonandi markvissari. Reynt verður að sjá hvort að hinar ólögmæltu refsiákvörðunarástæður séu í einhverjum tilfellum einskorðaðar við ákveðnar brotategundir og þá gert sérstaklega grein fyrir því .
    Er fjallað út frá dómareifunum um tilvik sem eiga undir hverja refsiákvörðunarástæðu og byggir hver kafli í raun á þeim fordæmum sem höfundur gat fundið um hverja og eina refsiákvörðunarástæðu.
    Ekki er hér um að ræða tæmandi umfjöllun um ólögmæltar refsiákvörðunarástæður. Í ritgerðinni er þó vonandi flestum af þeim ólögmæltu refsiákvörðunarástæðum sem notaðar eru af dómstólum gerð góð skil.

Accepted: 
  • Jan 6, 2010
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/4206


Files in This Item:
Filename Size VisibilityDescriptionFormat 
Ritgerd_lokautgafa_fixed.pdf560.26 kBLockedHeildartextiPDF