is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Verkfræði- og náttúruvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Verkfræði- og náttúruvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: https://hdl.handle.net/1946/43336

Titill: 
  • Stigskipt Bayesískt líkan fyrir íslenskan fiskuppboðsmarkað
  • Titill er á ensku A Bayesian hierarchical model for the Icelandic fish auction market
Námsstig: 
  • Meistara
Efnisorð: 
Útdráttur: 
  • Þorskur er mikilvægasti fiskurinn á íslenskum uppboðsmarkaði. Á árunum 1999 − 2005 voru bæði Hollensk uppboð og Ensk uppboð notuð á markaðnum, á samfelldu tímabili sem hægt er að skipta niður í þrjú styttri tímabil. Á fyrsta tímabilinu eru báðar uppboðsaðferðirnar notaðar, á öðru tímabilinu eru öll uppboð Ensk og á því þriðja eru öll uppboð Hollensk. Einstöku gögnin frá þessu tímabili skapar kjöraðstæður fyrir athugun á kenningunni um jafngildi tekna. Til þess að meta áhrif uppboðsaðferðar á þorskverð, þá er sett fram Bayesískt stigskipt líkan með Gaussdreifingu á hulduþrepinu, sem er metið og ályktað um með aðferðinni Max-and-Smooth. Aðferðin byggir á tveggja þrepa Bayesísk ályktun fyrir nálgun eftiráþéttleika. Í fyrsta þrepinu, hámörkunarþrepinu, eru huldustikarnir metnir með sennileikamati og sennileikametlarnir eru geymdar úr hverri tímaeiningu fyrir sig. Í seinna þrepinu, þjálgunarþrepinu, eru huldustikarnir þjálgaðir yfir öll þrjú tímabilin með því að nota nálguðu líkindaföllin, auk þess sem gert er ráð fyrir fyrirframtímaraðalíkani fyrir huldustikana. Eiginaðhverft tímaraðalíkan af fyrstu gráðu er skilgrein fyrir huldustikana, sem mynda sístæða tímaröð. Til viðbótar er skilgreind stytt Fourier form framsetning á stikunum, til þess að meta árstíðarbundnar sveiflur þeirra, þar sem árleg mynstur voru greinileg í þeim flestum. Það er lágmarks breyting á tekjum eftir uppboðsaðferð á íslenskum uppboðsmarkaði, þegar kemur að þorski, þar sem ekkert tímabilanna þriggja var afgerandi frábrugðið hinum. Þó að flest trúverðugleika-bil árstíðar-yfirsveflanna í líkaninu innihaldi ekki núll, þá sýnir samanburður við slóghlutfall í þorski greinilegan náttúrulegan breytileika í eiginleikum þorsks sem svarar til slóghlutfallsins.

  • Útdráttur er á ensku

    Cod is the most important fish in the Icelandic auction market. In the years 1999 − 2005, both Dutch auctions and English auctions were used in the market, a continuous time period that can be split up into three shorter time periods. In the first period, both auction methods are used; in the second period, all auctions are English; and in the third period, all auctions are Dutch. The unique data from this time period provides a convenient testbed of the theory of revenue equivalence. To estimate the effect auction method has on the price of cod, a Bayesian hierarchical latent Gaussian model is estimated and inferred with the inference scheme Max-and-Smooth, which is a two-step Bayesian inference scheme that uses an approximation to the posterior density. In the first step, which is a maximization step, the latent level parameters are estimated using maximum likelihood estimation, and the likelihood statistics are stored, for each temporal point separately. In the second step, which is a smoothing step, the latent parameters are smoothed over the three time periods, using the approximated likelihood function and by assuming a priori time series model for the latent parameters. The latent level parameters are modeled as autoregressive processes of order one, forming a stationary time series. An additional reduced Fourier form representation of the parameters is used to estimate the seasonal variation of each model parameter, as annual patterns were clear for most parameters. There is minimal difference in revenue depending on auction method in the Icelandic auction market in the case of cod, as none of the three time periods were drastically different from each other. Although, most credible intervals for the seasonal harmonics did not include zero, a comparison of the results to the gut ratio of cod shows a clear natural variation in the characteristics of cod that correlates to this ratio.

Styrktaraðili: 
  • Rannís undir verkefninu United under one cod: complexities of cod fishing and their utility for fisheries management
Samþykkt: 
  • 26.1.2023
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/43336


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
MSc_lokaritgerd_Solveig_Astud_Dadad.pdf7.43 MBOpinnHeildartextiPDFSkoða/Opna
Skemman_yfirlysing_Solveig_undirritud.pdf317.97 kBLokaðurYfirlýsingPDF