„Mér leið ekki vel“ : reynsla ungra karlmanna, sem ekki eru í vinnu eða námi, af grunnskólagöngu og líðan á þeim tíma

Abstract

Inngangur: Ungu fólki sem er ekki í vinnu, námi eða starfsþjálfun hefur fjölgað í Evrópu síðustu ár. Afleiðingar fyrir þennan hóp geta verið margvíslegar eins og verri andleg og líkamleg heilsa. Brottfall úr skóla á Íslandi er með því hæsta í Evrópu og ungum karlmönnum sem fá örorkugreiningu hefur fjölgað milli ára, algengasta ástæðan eru geðraskanir.Tilgangur: Að skoða reynslu ungra íslenskra karlmanna, sem eru hvorki í vinnu né námi, af grunnskólagöngu og líðan á þeim tíma. Markmiðið er að greina hvort sú reynsla hafi hamlandi áhrif inn í fullorðinsár og þá hvort bæta megi stuðning við unga drengi í grunnskóla.Aðferðafræði: Notuð var fyrirbærafræðileg rannsóknaraðferð að hætti Vancouver-skólans. Þátttakendur voru valdir með tilgangsúrtaki. Tekin voru tvö djúpviðtöl við sex unga karlmenn, sem voru hvorki í vinnu né námi.Niðurstöður: Allir þátttakendur sögðu „mér leið ekki vel“ þegar þeir rifjuðu upp grunnskólaárin sín. Fjögur megin þemu lágu að baki líðan þeirra: heimilisaðstæður, líðan í skóla, geðraskanir og athvarf frá erfiðleikum. Viðmælendur upplifðu samskiptaörðugleika við foreldra, lítið traust foreldra til þeirra og ofbeldi. Fimm upplifðu vanlíðan í skólanum vegna líkamlegs og/eða andlegs ofbeldi af hendi samnemenda. Námsörðugleikar og geðraskanir höfðu áhrif á líðan þeirra og hegðun. Þeirra athvarf frá vanlíðan sinni og erfiðleikum var í tölvunni. Sumir upplifðu tilfinningadoða gagnvart vandamálum heima og í skóla og þeir upplifðu að búið væri að gefast upp á þeim á báðum stöðum. Umræður og ályktun: Erfiðar heimilisaðstæður, lítill stuðningur foreldra og kennara hafði mikil áhrif á ungu mennina. Talið er að samanlagðir áhættuþættir geti stuðlað því að ungt fólk sé ekki í vinnu eða í námi eins og kom fram í þessari rannsókn. Mikilvægt er að vera vakandi fyrir helstu áhættuþáttum hjá ungmennum og grípa fljótt inn í með faglegum stuðningi til þeirra.

Introduction: The frequency of young people not in employment, education or training (NEET) has been increasing in Europe and the consequences for this group are varied such as mental and physical health problems. Dropout from schools in Iceland is among the highest in the European countries and increasing numbers of young men are receiving rehabilitation benefits and the most common cause of disability among young people are mental health problems. Purpose: The aim of this study was to look at whether the childhood and adolescent experience of young men that were not in employment, education or training (NEET) could stem from the time when they were in primary school. Method: The Vancouver school of phenomenology method was applied and participants were selected by purposive sampling. Six young men were interviewed twice. Result: The results suggest that these young men, who are neither unemployed nor in education, felt miserable during their primary school years, they all said, “I did not feel good”. They had communication problems with their parents, which were related to divorce and psychological abuse. They had problems at school where they were bullied by schoolmates. They had mental health problems which had a big impact, both on them and on their relationships with others. They all had in common that they spent a considerable time on the computer. Emotional numbness towards their problem was apparent, both in school and at home. They also felt that the school and their parents had given up on them. Discussion: A combination of risk factors can together increase the probability of early dropout like in this study. It is important to identify risk factors early on and give the youth the support they need to prevent later problems.