is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskóli Íslands > Verkfræði- og náttúruvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir - Verkfræði- og náttúruvísindasvið >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/44663

Titill: 
  • Titill er á ensku The Effects of Sheep Grazing and Land Degradation on Flowering and Seed Production in the Icelandic Highlands
  • Áhrif sauðfjárbeitar og land hnignunar á blómgun og fræmyndun plantna á hálendi Íslands
Námsstig: 
  • Meistara
Útdráttur: 
  • Útdráttur er á ensku

    Iceland has the lowest vegetation cover in Europe, and a large part of the country is degraded. The main drivers are sheep grazing, along with cold climate and volcanic activity. Grazing can negatively impact the flowering and seed production of plants. Because sheep selectively graze flowers and because when plants are grazed, they might allocate resources to regrow after grazing, leaving fewer resources for reproduction. Over 60% of the country is estimated to be used for sheep grazing. Around half of all grazing areas are in the grazing commons in the highlands of Iceland. The conditions of the grazing commons vary greatly from fully vegetated too almost completely barren and highly degraded. Plants in highly degraded areas can experience stress, and when plants are under stress the mortality risk is higher which might cause them to allocate resources to sexual reproduction rather than growth. Thus, degradation might increase seed production in plants.
    This project aims to determine the effects of degradation and sheep grazing on flowering and seed production in plants in the Icelandic highlands. Data was gathered during two consecutive growing seasons in a grazing exclusion experiment in two habitats at contrasting degradation stages in Auðkúluheiði, NW Iceland. One habitat a vegetated, dwarf-shrub heath and another is an eroded desert. In both years of sampling, plant flowering was estimated, in both fenced and control plots in each habitat. In addition, seed collection was performed in the later sampling year, with seeds collected from two species.
    The results of this study suggest that plants in severely degraded areas in the Icelandic highlands put more effort into flowering and seed production than plants in vegetated habitats. A possible explanation might be that plant species favouring sexual reproduction are more common in areas of high degradation than in areas of low degradation. The results also indicate that in areas in the low stages of degradation, grazing exclusions increase flowering, while in severely degrade habitats, grazing exclusions do not affect flowering responses. It is emphasised that further research on the effects of grazing and degradation on other stages of the plant life cycle is important. It is also important to do further research on how different types of species respond to grazing and how those responses differ between different stages of degradation.

  • Ísland er með lægstu gróðurþekjuna af öllum löndum í Evrópu og stór hluti landsins hefur orðið fyrir jarðvegsrofi. Sauðfjárbeit, kalt loftslag og eldfjallavirkni eru helstu ástæður hniginunar vistkerfa. Beit getur haft áhrif á blómgun og fræmyndun plantna, bæði velja kindur að borða blóm og plöntur sem eru étnar af kindum og þegar plöntur eru bitnar þurfa þær að notað auðlindir til þess að vaxa, mögulega á kostnað æxlunar. Hnignun getur líka valdið breytingum á blómgun, þar sem aðstæður eru oft mjög óstöðugar og ófyrirsjánlegar á svæðum þar sem land hnignun er hvað alvarlegust. Það eykur dánartíðni planta sem gerir það að verkum að það verður hagstæðara fyrir plöntur að reyna að koma afkvæmum sínum áfram frekar en að vaxa. Svo blómgun og fræmyndun getur aukist hjá plöntum á hnignuðum svæðum,
    Markmið þessarar rannsóknar var að skoða áhrif hnignunar og sauðfjárbeitar á blómgun og fræframleiðslu plantna á hálendi Íslands. Gögnum var safnað tvö ár í röð í tveimur búsvæðum, á mismunandi hnignunarstigi á Auðkúluheiði. Annað búsvæðið var fjalldrapamói með um það bil 90% gróðurþekju og rofdílum. Hitt búsvæðið var melur með um það bil 10% gróðurþekju. Í hvoru búsvæði fyrir sig voru 12 beitarfriðaðir reitir og 12 samsvarandi beitarreitir. Bæði gagnasöfnunarárin var blómgun metin í bæði beitarfriðum reitum og beitarreitum. Seinna gagnasöfnunarárið var fræjum frá tveimur tegundum plantna safnað, geldingahnappi og túnvingli.
    Niðurstöður þessara rannsóknar gáfu til kynna að fræframleiðsla og blómgun væri meiri á hnignaða svæðinu. Niðurstöðurnar gefa einnig til kynna að æxlunaraðferðir séu ólíkar milli svæði í mismunandi hnignunarástandi, og að plöntur á svæðum þar sem lítillar hnignunar gætir æxlist mögulega frekar með klónvexti. Enn fremur gæti verið að plöntur á svæðum á lokastigi hnignunar æxlist frekar með kynæxlun. Beitarfriðun virtist auka blómgun á svæðum þar sem er lítil hnignun. Á svæðum þar sem mikillar hnignunar gætir, virðist beitarfriðun ekki hafa jafn mikil áhrif. Það er nauðsynlegt að gera nánari rannsóknir á áhrifum sauðfjárbeitar og land hningunar á önnur stig plöntulífsferlsins. Einnig er mikilvægt að skoða hvernig mismunandi tegundir bregðast við beit og hvernig áhrif beitar eru ólík eftir hnignunarstigi.

Styrktaraðili: 
  • Orkurannsóknarsjóður Landsvirkjunar
Samþykkt: 
  • 2.6.2023
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/44663


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
The Effects of Sheep Grazing and Land Degradation on Flowering and Seed Production in the Icelandic Highlands_MSc.pdf1.16 MBLokaður til...01.06.2026HeildartextiPDF
Skemman_yfirlysing_HVF.pdf176.96 kBLokaðurYfirlýsingPDF