is Íslenska en English

Lokaverkefni (Meistara)

Háskólinn á Akureyri > Hug- og félagsvísindasvið > Meistaraprófsritgerðir >

Vinsamlegast notið þetta auðkenni þegar þið vitnið til verksins eða tengið í það: http://hdl.handle.net/1946/45026

Titill: 
  • Grundvallarrreglan um lögbundnar refsiheimildir og meginreglan um skýrleika refsiheimilda
Námsstig: 
  • Meistara
Útdráttur: 
  • Eitt af meginhlutverkum löggjafarvaldsins, sbr. 2. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944, þ.e. Alþingi og forseta Íslands er að ákveða hvað falli undir hugtakið refsiverð háttsemi. Þá er sérstaklega minnst á þetta í ákvæði 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar en sú grein fjallar í grófum dráttum um að engum verði gert að sæta refsingu fyrir háttsemi nema hún sé refsiverð samkvæmt lögum. Samkvæmt grundvallarreglunni um lögbundnar refsiheimildir verður það eitt talið refsivert sem kemur fram í almennum lögum sem löggjafinn setur eða því sem lýst er í almennum stjórnvaldsfyrirmælum, t.d. reglugerðum ráðherra sem styðjast ótvírætt við þær heimildir sem finna má í almenn lögum. Því girði 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar fyrir það að einstaklingum sé refsað fyrir háttsemi sem eigi sér ekki stoð í lögum. Meginreglan um skýrleika refsiheimilda í grunninn leiðir af grundvallarreglunni um lögbundnar refsiheimildir en vegna sérstakra einkenna refsiábyrgðar sem og íþyngjandi eðlis verður auk kröfu um lýðræðislegan uppruna að æskilegt sé að refsiheimildir séu orðaðar með þeim hætti að enginn vafi liggi á því hvort háttsemi falli undir verknaðarlýsingu í refsiákvæði. Þegar meta skal hvaða kröfur eigi að gera til skýrleika refsiheimilda þarf að gæta þess að viðhalda eðlilegu jafnvægi milli tilgangs refsiheimildanna og réttaröryggis borgaranna.
    Í þessari ritgerð verður fyrst fjallað ítarlega um grundvallarregluna um lögbundnar refsiheimildir og meginregluna um skýrleika refsiheimilda. Þessar tvær reglur hafa mótast í gegnum dómaframkvæmd á Íslandi og hefur viðhorf til þeirra gjörbreyst á stuttum tíma. Því næst verður horft til þess hvernig reglurnar hafa mótast fyrir Mannréttindadómstól Evrópu sem og hver birtingarmynd reglnanna er í Mannréttindasáttmála Evrópu. Að lokum verður gerð grein fyrir muninum á þessum tveim reglum sem og svarað þeirri spurningu hvor meginreglan sé sjálfstæð réttarregla og hvor hluti af grundvallarreglunni.

  • Útdráttur er á ensku

    One of the main functions of the legislative power is, according to article 2 of the Constitution of Iceland no. 33/1944, i.e. Alþingi and the Icelandic President, is deciding what constitutes criminal conduct. This is specifically mentioned in paragraph 1 article 69 of the constitution, but that article deals with the fact that no one will be made to suffer punishment unless he has been guilty of conduct that is punishable by law. According to the basic principle of statutory punishment, only what is stated in general laws passed by the legislator or what is described in general government orders will be considered criminal, e.g. ministerial regulations that are unequivocally based on the sources that can be found in general laws. Therefore, paragraph 1 article 69 of the Constitution states that individuals individuals will not be punished for conduct if it has no basis in law. The principle of clarity of criminal sanctions derives from the basic principle of statutory criminal sanctions, but due to the special characteristics of criminal liability as well as its burdensome nature, in addition to the requirement of democratic origin, it is desirable that criminal sanctions are worded in such a way that there is no doubt as to whether conduct falls under the description of acts in the criminal clause. When assessing what requirements should be made for the clarity of the penal powers, care must be taken to maintain a reasonable balance between the purpose of the penal powers and the legal security of the citizens. In this thesis, first a detailed deliberation of the basic principle of statutory penal powers and the principle of clarity of penal powers will be the main focus. These two principles have been shaped through case law in Iceland and the attitude towards them has changed in short time. Then there will be a deliberation regarding how the rules have been shaped before the European Court of Human Rights, as well as the manifestations of the rules in the European Convention of Human Rights. Finally, the difference between these two rules will be explained, as well as a question will be brought forward whether the principle is an independent legal principle or part of the basic principle.

Athugasemdir: 
  • Ritgerðin er lokuð til 31.05.2143
Samþykkt: 
  • 12.6.2023
URI: 
  • http://hdl.handle.net/1946/45026


Skrár
Skráarnafn Stærð AðgangurLýsingSkráartegund 
MLritgerð-lokaskil.pdf787.87 kBLokaður til...31.05.2143PDF