Fine-scale movement of humpback whales (Megaptera novaeangliae) in Icelandic coastal waters

Abstract

North Atlantic humpback whales (Megaptera novaeangliae) typically participate in yearly, seasonal migrations between low latitudinal calving grounds in winter and high latitude feeding grounds in summer. While these long-distance migrations are well understood, the movement of whales within the feeding area is not. This project investigates movements of 435 identified humpback whale individuals in Icelandic coastal waters. Their sighting histories spans over a 10-year period (2011 and 2020) and are centralised in the ÍSland Megaptera novaeangliae (ISMN) catalogue curated by the Marine and Freshwater Research Institute (MFRI). Arrival and movement direction of each humpback individual was based on date and location of the first and the last sighting every year. This analysis revealed information on site fidelity and arrival patterns of individuals. Statistical analysis did not indicate a significant difference in the direction the whales moved after arrival; however, the majority travelled northward. To determine possible drivers to the observed movement, analyses using Pearson Correlation tests were conducted on whale sightings per unit effort (SPUE) from Faxaflói Bay (south) and Eyjafjörður and Skjálfandi Bay (Northeast) versus proportional forage fish prey of herring (Clupea harengus) and capelin (Mallotus villosus) from the International Ecosystem Summer Survey of the Nordic Seas from the MFRI. This analysis showed no statistically significant results for correlation between proportional forage fish sample and SPUE. Regardless, this research provides new insights into the movement of humpback whales in Iceland, including possible overlap between humpback whale movements and humans (fishers, industry, tourism), which can inform fisheries and marine spatial legislation, plus whale watching tourism in high-use habitat regions. It also provides a starting point for investigation of predator-prey relationships for further management of Icelandic fisheries and demonstrates the utility of this research approach for whale management.

Það er einkennandi fyrir Norður-Atlantshafs hnúfubaka (Megaptera novaeangliae) að taka þátt í árlegu, árstíðabundu fari milli lágrar breiddargráðu kelfunarsvæða að vetri og hárrar breiddargráðu fæðuöflunarsvæða á sumrin. Enda þótt þetta langdræga far sé velþekkt er hreyfing hvala innan fæðuöflunarsvæðisins það ekki. Þetta verkefni rannsakar hreyfingar 435 skilgreindra hnúfubaks einstaklinga í strandsjó við landið. Þeirra hvalasýnarsögur ná yfir 10 ára tímabil (2011 og 2020) og eru miðlægar í ÍSlands Megaptera novaeangliae (ISMN) skránni sem Hafrannsóknastofnun (MFRI) annast. Koma og hreyfistefna hvors hnúfubaks einstaklings var byggð á dag- og staðsetningu fyrstu og síðustu hvalasýnar hvert ár. Þessi greining leiddi í ljós upplýsingar um stöðvatryggð og komumynstur einstaklinga. Tölfræðileg greining benti ekki til marktæks munar á því í hvaða stefnu hvalirnir hreyfðu sig eftir komu; samt sem áður, meirihlutinn ferðaðist í norður. Til að ákvarða hugsanlega drifkrafta þeirrar hreyfingar sem sást, voru greiningar með notkun Pearson fylgniprófa framkvæmdar á hvalasýnum á einingarátak (SPUE) frá Faxaflóa (suður) og Eyjafirði og Skjálfandaflóa (norðaustur) á móti lífmassa af síld (Clupea herungus) og loðnu (Mallotus villosus) frá Alþjóðlegu vistkerfis sumarkönnuninni á Norgshafi frá Hafrannsóknastofnun (MFRI). Þessi greining sýndi engar tölfræðilega marktækar niðurstöður fyrir fylgni milli fiskilífmassa og hvalasýna á einingarátak (SPUE). Engu að síður, veitir þessi rannsókn nýja innsýn í hreyfingu hnúfubaka við landið, að meðtalinni hugsanlegri skörun milli hnúfubaks hreyfinga og manna (sjómanna, iðnaðar, ferðaþjónustu), sem getur upplýst fiskútgerðir og hafsvæðalöggjöf, auk hvalaskoðunar ferðaþjónustu í landshlutum þar sem búsvæði hafsins eru í mikilli notkun. Það veitir einnig upphafspunkt fyrir rannsókn á arðræningja-bráðar sambandi fyrir frekari stjórnun á fiskveiðum landsins og sýnir notagildi þessarar rannsóknarnálgunar fyrir hvalastjórnun.