Towards Sustainable Mountain Biking in Iceland: Potentials and Challenges

Abstract

Mountain biking as a tourism and recreational activity is gaining popularity worldwide, including in Iceland. The activity offers riders the possibility to enjoy nature while presenting economic opportunities for tourism and rural development. However, it also carries potential negative impacts on natural environments. Therefore, like any other nature-based tourism activity, it requires careful management. This thesis explores the current state of mountain biking, focusing on its potential for sustainable tourism development and the challenges it faces in the context of Iceland. The study utilizes a mixed-method approach, combining surveys of local mountain bikers and visitors at Iceland Bike Farm, direct observation, and a comparative review of mountain biking management in New Zealand and Norway. Key findings reveal that local riders prefer multi-use trails and share concerns about current trail maintenance and infrastructure, and the need for clearer regulations. Tourists express positive experiences related to Iceland's remote landscapes but highlight issues with trail maintenance and a lack of awareness regarding existing rules. Learning from successful models such as New Zealand and Norway, this thesis recommends the development of a mountain biking policy in Iceland to guide its management, provide informed suggestions to its contents, and the establishment of a formal organization that guides the sustainable development of the activity.

Áhugi á fjallahjólreiðum sem ferðaþjónustu- og tómstundaiðju hefur farið mjög vaxandi víða um heim á undanförum árum, þar á meðal á Íslandi. Fjallahjólreiðar eru góð leið fyrir fólk að njóta náttúrunnar, en geta jafnframt skapað efnahagsleg tækifæri fyrir ferðaþjónustu og byggðaþróun. Hins vegar geta henni einnig fylgt möguleg neikvæð áhrif á náttúrulegt umhverfi. Þess vegna, líkt og öll önnur náttúrutengd ferðaþjónustustarfsemi, krefst hún ákveðinnar leiðsagnar og stjórnunar. Þessi ritgerð kannar núverandi stöðu fjallahjólreiða á Íslandi, með áherslu á sjálfbæra þróun ferðaþjónustu og þau tækifæri og áskoranir sem þær standa frammi fyrir í íslensku samhengi. Rannsóknin notar blandaðar aðferðir, eða kannanir meðal heimamanna sem stunda fjallahjólreiðar og ferðamanna á skipulögðu fjallahjólasvæði, Iceland Bike Farm, beina athugun og samanburðarskoðun á stjórnun fjallahjólreiða á Nýja Sjálandi og í Noregi. Helstu niðurstöður sýna að heimamenn sem stunda hjólreiðar kjósa fjölnota slóða og hafa áhyggjur af núverandi viðhaldi slóða og innviðum, ásamt þörf fyrir skýrari reglur. Ferðamenn lýsa jákvæðri reynslu tengdri upplifun á villtri náttúru Íslands, en benda á vandamál með viðhald slóða og skorti á vitund um gildandi reglur. Íslensk stjórnvöld hafa ekki unnið neina skipulega stefnumótun fyrir fjallahjólreiðar, þrátt fyrir vaxandi áhuga og umfang víða um land. Margt má læra af farsælum fyrirmyndum eins og Nýja Sjálandi og Noregi hvað varðar stefnumótun og skipulag fjallahjólreiða, sem virðast hafa skilað góðum árangri. Mikilvægt er að stjórnvöld á Íslandi þrói stefnu um fjallahjólreiðar á Íslandi til að leiðbeina stjórnun þeirra, veita upplýstar tillögur um innihald hennar, og beiti sér fyrir stofnun formlegrar stjórnunaeiningar sem leiðbeinir sjálfbærri þróun iðjunnar. Helstu atriði slíkar stefnu eru sett fram og rædd í ritgerðinni. Slík nálgun á að geta mætt vaxandi áhuga og eflt tækfæri til fjallahjólreiða í landinu, en jafnframt dregið úr mögulegum neikvæðum áhrifum og leitast við að tryggja sjálfbærni þeirra.