Ágengni hæruburstar (Campylopus introflexus) á jarðhitasvæðum Íslands.

Abstract

Campylopus introflexus is one of the very few bryophyte species that bryologists and other experts classify as invasive. It is often listed among the top 100 worst invasive species in Europe due to its ability to spread, establish and alter the ecosystems it invades. In Iceland, it currently grows only in geothermal areas which are legally protected and harbor unique native biodiversity. Outside Iceland, the moss grows primarily on acidic soils with low nutrients. It often forms dense mats with significantly reduced species richness. Its success in its invaded areas may be partly through an allelopathic effect and there is strong and growing evidence that it alters plant species composition in invaded communities. Three methods were used in this study to assess the impact and soil properties of C. introflexus: recording species composition and abundance in four areas in Iceland, measuring soil pH and temperature, and finally conducting a bioassay. This study confirmed that also in Iceland C. introflexus changes the plant community of invaded areas and that it causes decrease in species richness and species diversity. It confirmed that the species is at the moment confined to hot geothermal soils. It prefers acidic soils while also found on basic substrates. This suggests that C. introflexus could possibly pose a threat to more geothermal sites than previously thought. This research showed that C. introflexus does exhibit some allelopathic effects, it did reduce root elongation of Festuca richardsonii while no effect were observed on its germination.

Hæruburst, Campylopus introflexus, er einn fárra mosa sem mosafræðingar og aðrir sérfræðingar telja ágengann. Hann er oft á lista yfir 100 verstu ágengu tegundir í Evrópu vegna mikillar getu til að nema land, dreifast og breyta vistkerfum sem hann vex í. Á Íslandi er hann bundinn við jarðhitasvæði sem njóta lagalegrar verndar og hýsa einstaka innlenda líffræðilega fjölbreytni. Utan Íslands vex hann helst í súrum og næringarsnauðum jarðvegi. Hann myndar oft þéttar og einsleitar breiður sem dregur verulega úr tegundaauðgi. Velgengni hans á svæðum þar sem hann hefur numið land gæti að hluta stafað af hamlandi áhrifum, og sífellt fleiri rannsóknir benda til þess að hæruburst breyti tegundasamsetningu þar sem tegundin vex. Þrjár aðferðir voru notaðar til að rannsaka áhrif og jarðvegs kröfur hæruburstar: skráning á tegundarsamsetningu og auðgi á fjórum svæðum á Íslandi, mæling á sýrustigi jarðvegs og hitastigi, ásamt að framkvæma lífvirknipróf. Þessi rannsókn staðfestir að einnig á Íslandi er hæruburst að breyta tegundasamsetningu og að hún dragi úr tegundaauðgi og tegundafjölbreytni á þeim svæðum sem hún vex á. Rannsóknin staðfestir að tegundin, einsog er, er bundin við tiltölulega háan jarðvegshita. Hæruburst kýs súran jarðveg en finnst einnig á basískum jarðvegi. Þetta bendir til að hæruburst kunni að ógna fleiri jarðhitasvæðum en áður var talið. Þessi rannsókn sýnir að hæruburst hafi einhver hamlandi áhrif, hún dregur úr rótarlengingu túnvinguls en sýnir engin merki um áhrif á spírun hans.