Assessing the importance of Ísafjarðardjúp, Iceland for foraging humpback whales

Abstract

Iceland is one of the primary high latitude feeding grounds for North Atlantic humpback whales (Megaptera novaeangliae), however, knowledge of how individuals use specific coastal feeding sites within Icelandic waters and the significance of these areas to the population is limited. Using a combination of whale-watching trips and land-based droning surveys for the collection of photo-identification data, this study assessed the importance of Ísafjarðardjúp, a large fjord system in the northwest of Iceland where there has been evidence of high humpback whale occurrence during the summer and fall. As a result of this study, 91 individual humpback whales were photo-identified in Ísafjarðardjúp between June 13-October 9, 2024. Minimum residence time ranged from 1-107 days with a mean of 41.2 days using sighting intervals while lagged identification rates estimated a mean residence time of 89.7 days. Inter-annual resighting rates were also examined and ranged from 0% to 59.4% with a mean of 29.4%. The number of photo-identified individuals and mean residence times were compared to Skjálfandi Bay in the northeast, one of the coastal feeding sites in Iceland which has already been established as an area of importance for humpback whales, and the results were found to be higher in Ísafjarðardjúp for the same survey period. The findings of this study strongly support the idea that Ísafjarðardjúp is a key coastal feeding site for a relatively large number of individual humpback whales, many of which utilize the fjord system for extended periods of time during the feeding season and display small-scale site fidelity by returning over multiple years. These results can be used to deepen our understanding around the fine-scale occurrence and site preferences of individuals within coastal Icelandic waters, identify critical habitats, and ultimately prioritize areas of conservation.

Ísland er ein helsta fæðustöðin á hárri breiddargráðu fyrir Norður-Atlantshafs hnúfubaka (Megaptera novaeangliae), engu að síður er þekking á því hvernig einstaklingar nota tilteknar fæðustöðvar á ströndum innan Íslandsmiða og mikilvægi þessara svæða fyrir íbúana er takmörkuð. Með notkun samtengingar hvalaskoðunarferða og drónakannana frá landi til söfnunar á myndgreiningar gögnum, mat þessi rannsókn mikilvægi Ísafjarðardjúps, stórs fjarðakerfis á norðvesturhluta landsins þar sem staðfest hefur verið um marga hnúfubakaatburði að sumri og hausti. Sem afleiðing af þessari rannsókn voru 91 einstakir hnúfubakar greindir með myndatöku í Ísafjarðardjúpi milli 13. júní - 9. október, 2024. Lágmarks dvalartími var á bilinu 1-107 dagar með meðaltalið 41,2 daga þegar notað er sýnarbil á meðan tafðir greiningarhraðar mátu meðaltals dvalartíma sem 89,7 daga. Milliára endursýnarhlutfall var einnig kannað og var á bilinu 0% til 59,4% með meðaltalið 29,4%. Búsetumynstur voru borin saman við Skjálfandaflóa á Norðausturlandi, eina af innlendu strandfæðustöðvunum sem hefur nú þegar verið staðfest sem mikilvægt svæði fyrir hnúfubaka og aðrar hvalategundir og reyndust niðurstöðurnar hærri í Ísafjarðardjúpi. Niðurstöður þessarar rannsóknar styðja sterklega við þá hugmynd að Ísafjarðardjúp sé aðalfæðuöflunar strandsvæði fyrir tiltölulega mikinn fjölda einstakra hnúfubaka,sem margir hverjir nota sér fjarðakerfið í langan tíma á fæðuvertíðinni og sýna smákvarða staðartryggð með því að koma endurtekið aftur yfir áralangt tímabil. Þessar niðurstöður má nota til dýpka skilning okkar varðandi fínkvaðra viðveru og staðarval einstaklinga innan strandlægra miða við landið, greina afgerandi búsvæði, og loks forgangsraða svæðum fyrir náttúruvernd.