"Mér líður ekki vel fyrr en ég er búinn með allan peninginn": Aukið aðgengi að peningaspilasíðum og spilavandi

Abstract

Rannsókn þessi beinist að einstaklingum sem glíma við spilavanda þar sem markmiðið var að dýpka skilning á upplifun þeirra á auknu opnu aðgengi spilasíðna og hvaða áhrif það hefur haft á þróun vanda þeirra og bataferli. Rannsóknin byggir á eigindlegum rannsóknaraðferðum þar sem notast var við fyrirbærafræðilega nálgun. Tekin voru hálfstöðluð eigindleg viðtöl við fimm karlmenn á aldrinum 30-52 ára sem allir höfðu leitað sér aðstoðar vegna spilavanda. Viðtölin fóru fram í október og nóvember 2025. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að opið aðgengi að netspilasíðum ásamt markvissri stafrænni markaðssetningu og áreitum ýtti undir hraða þróun spilavanda. Aukin spilahegðun tengdist verulegri andlegri vanlíðan og stjórnleysi. Afleiðingar spilavandans birtust meðal annars í formi samskiptaerfiðleika við maka og aðra fjölskyldumeðlimi, skertrar starfsgetu og fjárhagstjóns. Bataferli þátttakenda reyndust einstaklingsbundin en áttu þeir allir það sameiginlegt að hafa nýtt sér meðferðir innan SÁÁ. Önnur úrræði svo sem stuðningshópar, félagslegur stuðningur, fræðsla og forrit sem hindra aðgengi að spilasíðum voru einnig nefnd sem mikilvægir þættir í bataferlinu. Rannsóknin undirstrikar að aukið aðgengi og áreiti í stafrænu umhverfi hefur áhrif á þróun spilavanda. Því er mikilvægt að mynda skýra stefnumótun á Íslandi, auka fræðslu á málefninu og fjármagna gagnreynd úrræði. Þessir þættir eru lykilatriði til að draga úr skaða og styðja við bata einstaklinga með spilavanda.Lykilorð: Spilavandi, peningaspil, veðmál, opið aðgengi.

This thesis focuses on individuals struggling with gambling problems, aiming to deepen the understanding of their experience of increased open access to gambling sites and how this accessibility has influenced the development of their gambling problems and recovery process. The study is based on qualitative research methods and employs a phenomenological approach. Semi-structured qualitative interviews were conducted with five men aged 30-52, all of whom had previously sought support due to gambling problems. The interviews took place in October and November 2025. The findings indicate that open access to online gambling sites, combined with targeted digital marketing and constant exposure to gambling-related stimuli, contributed to the rapid development of gambling problems. Increased gambling behavior was associated with significant psychological distress and loss of control. The consequences of gambling problems manifested in relationship difficulties with partners and other family members, reduced work capacity, and financial harm. The participants' recovery processes were individual in nature; however all shared the common experience of having utilized treatment services provided by SÁÁ (e. Association of people interested in alcohol and drug problems). Additional support measures, such as peer support groups, social support, seeking information and software that restricts access to gambling sites were also identified as important components of the recovery process. The study highlights that increased accessibility and exposure in the digital environment play a significant role in the development of gambling problems. Therefore it is important to establish clear policy measures in Iceland, enhance education on the issue, and allocate funding to evidence-based interventions. These factors are essential for reducing harm and supporting the recovery of individuals experiencing gambling problems.Key words: Gambling problem, gambling, betting, open access.