Áhrif evróputekna á íslenska knattspyrnu: Efsta deild karla á árunum 2019 til 2024

Abstract

Á síðustu árum hefur knattspyrna tekið miklum breytingum þar sem fjárhagslegir þættir spila sífellt stærra hlutverk. Í þessu samhengi hafa evrópukeppnir á vegum UEFA orðið mikilvæg tekjulind fyrir knattspyrnufélög. Slíkt sérstaklega á við smærri deildir þar sem innlendir tekjustofnar eru takmarkaðir. Markmið ritgerðarinnar er að greina áhrif evróputekna á samkeppnishæfi íslenskrar efstu deildar karla í knattspyrnu.Ritgerðin byggir á fræðilegum ramma hagfræði íþrótta, þar sem fjallað er um tekjumyndun, fjárhagslega sjálfbærni, samkeppnisjafnvægi og reglusetningu í knattspyrnu. Tilvikagreining er framkvæmd á íslensku efstu deild karla með áherslu á evrópuárangur félaga, tekjuþróun og launakostnað á síðustu árum. Greiningin er byggð á ársreikningum knattspyrnufélaga, opinberum gögnum og alþjóðlegum skýrslum um fjármál knattspyrnu. Greiningin tekur mið af timabilum milli 2019-2024. Niðurstöður gefa til kynna að evróputekjur hafi veruleg áhrif á fjárhagslega stöðu einstakra félaga og geti skilað miklu forskoti innanlands. Í smáu hagkerfi líkt og því íslenska, geta slíkar tekjur numið stórum hluta heildartekna á stöku tímabili. Slíkt eykur líkurnar á tekjuójafnvægi og gæti raskað samkeppnisjafnvægi deildarinnar. Jafnframt sýna niðurstöður að evróputekjur geti einnig aukið sveiflur og fjárhagslega áhættu félaga. Ritgerðin dregur þá ályktun að evróputekjur geti bæði styrkt stöðu einstakra félaga og samtímis grafið undan samkeppnisjafnvægi deildarinnar til framtíðar ef mótvægisaðgerðum sem stuðla að fjárhagslegri sjálfbærni og heilbrigðri samkeppni verður ekki beitt.