Áherslur í félagsþjónustu í fjölmenningarlegu samfélagi

Abstract

Í ritgerðinni er fjallað um þær áherslur sem þurfa að ríkja í félagsþjónustu sveitarfélaga í fjölmenningarlegu samfélagi með sérstakri áherslu á íslenskt samhengi. Byggt er á fræðilegum heimildum um velferðarkerfi, fjölmenningu og félagsráðgjöf auk laga, stefnumótunarskjala og rannsókna um innflytjendur og félagsþjónustu. Íslenska velferðarkerfið byggir á norræna sósíal-demókratísku velferðarlíkani með algildum réttindum en niðurstöður ritgerðarinnar sýna bil á milli formlegra réttinda og raunverulegs aðgengis innflytjenda að félagsþjónustu. Rammalöggjöf, ólík framkvæmd þjónustu milli sveitarfélaga og brotakennd stefnumótun í málefnum innflytjenda ásamt takmörkuðum tungumálastuðningi og ómarkvissri upplýsingagjöf, skapa verulegar hindranir í aðgengi notenda að þjónustu. Fræðilegur grunnur bendir til þess að innflytjendur þekki réttindi sín oft illa, mæti tungumálaörðugleikum og forðist jafnvel að leita sér aðstoðar vegna óöryggis eða viðmóts starfsfólks. Einnig er útlit fyrir að skortur sé á menningarhæfni meðal starfsfólks. Heildarniðurstöður ritgerðarinnar draga fram fjórar lykiláherslur sem þurfa að liggja til grundvallar félagsþjónustu í fjölmenningarlegu samfélagi: samræmt verklag og fagleg þjónusta, aðgengileg þjónusta og upplýsingagjöf, markviss tungumálastuðningur og að lokum menningarhæfni og faglegar vinnuaðferðir meðal starfsfólks.