2026-10-05T00:13:41Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/229292018-10-15T15:53:16Zcom_1946_2064com_1946_2057col_1946_2105

Háskóli Íslands Birgir Vilhelm Óskarsson 1982- Riishuus, Morten S. Included in the supplementary files are seven photogrammetric panels and one geological map (1:100 000) of eastern Iceland. Flood basalt groups in the Neogene lava piles of eastern Iceland are subject to investigation. The groups form the stratigraphic section above the Reyðarfjörður central volcano up to the Thingmuli central volcano, mapped by the British geologist G. P. L. Walker and his students in the 1950s and 60s. The groups were chosen as representative of the three predominant basalt types in Iceland, namely the Hólmar and Grjótá olivine basalt groups, the Kumlafell, Hólmatindur and Hjálmadalur aphyric basalt groups (mostly tholeiitic) and the Grænavatn porphyritic basalt group. Ground mapping and aerial photogrammetry were applied to assess the facies architecture of the groups, map their extent and distribution, measure the thickness of the lava flows and log the internal structure of representative flows. The source origin of each group was identified and the mode of emplacement of the flow types assessed with constraints on effusion rates. A new tectono-magmatic model for scale, geometry and evolution of the Neogene rift systems and mantle anomaly in Iceland is put forward, building on structural volcanological and geochemical evidence. Í jarðlagastafla Austfjarða eru mjög víðáttumiklar hraunlagasyrpur sem myndast hafa í miklum flæðigosum á míósen. Sex syrpur voru rannsakaðar en þær liggja í staflanum á milli megineldstöðva sem kenndar eru við Reyðarfjörð og Þingmúla. Syrpurnar endurspegla meginflokka íslenskra basalthrauna samkvæmt feltskiptingu G. P. L. Walkers, sem kortlagði þær ásamt samstarfsmönnum sínum upp úr miðri síðustu öld. Hólmasyrpa og Grjótársyrpa eru úr ólivínbasalti, Kumlafellssyrpa, Hólmatindssyrpa og Hjálmadalssyrpa að mestu úr dílalitlum hraunum af þóleiískri gerð en Grænavatnssyrpan að mestu úr dílabasalti. Uppbygging hraunlagasyrpanna var könnuð með nákvæmri loftljósmyndun. Þá var innri gerð hraunlaganna athuguð og henni lýst með aðferðum eðlisrænnar eldfjallafræði og strúktúrjarðfræði. Bergsýni úr dæmigerðum hraunlögum voru efnagreind, bæði aðal- og snefilefni. Í kjölfarið var upprunasvæði hraunsyrpanna áætlað, flæðiferli hraunanna lýst og kvikustreymi úr gosrás við myndun þeirra áætlað. Þessar athuganir og aðrar hafa leitt til framsetningar nýs líkans um stærð, lögun og þróun rekbeltisins og möttulstróksins á Íslandi á míósen, en það býður upp á mögulegar úrlausnir á gömlum þrætueplum í túlkun á jarðfræði Íslands. The Ph.D. project was funded by Nordic Volcanological Center - NORDVULK, and the Icelandic Centre for Research - RANNÍS (granted to Morten S. Riishuus, grant number 130529-051). 2015-09-17T13:22:36Z 2015-09-17T13:22:36Z 2015-09-17 2015-09-16T21:46:01Z 2015-06 http://hdl.handle.net/1946/22929 en Doktorsritgerðir Volcanological studies of Neogene flood basalt groups in eastern Iceland Eldfjallafræði flæðibasaltsyrpa frá míósen á Austfjörðum Thesis Doctoral