2026-09-27T19:38:56Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/395622021-06-29T09:43:17Zcom_1946_29723com_1946_1992col_1946_29724

Háskólinn á Bifröst Soffía Adda A. Guðmundsdóttir 1994- Unnar Steinn Bjarndal Björnsson 1981- Óumdeilt er að hugtakið sakhæfi er lögfræðilegs eðlis hér á landi og að mat á sönnunargögnum fellur lögum samkvæmt í verkahring dómstóla, sbr. 109. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008. Í þessari ritgerð leitast höfundur við að varpa ljósi á hvernig mat á geðrænu sakhæfi er í framkvæmd hérlendis, þá samanborið við nágrannalönd okkar. Dómstólar styðjast oftar en ekki við matsgerðir dómkvaddra matsmanna þegar þeir leggja mat á sakhæfi sakbornings. Það virðist þó ekki vera nein algild regla á því hvenær dómstólar víkja matsgerð til hliðar og dæma þvert á móti niðurstöðum hennar. Það hefur orðið vart við ósamræmi í dómum hvað varðar vægi matsgerða þegar metið er geðrænt sakhæfi. Af dómaframkvæmd má þó ráða að dómstólar líti einkum til nokkurra atriða við mat á því hvort sakborningur hafi verið í því ástandi að vera alls ófær um að stjórna gjörðum sínum á verknaðarstundu, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Höfundur leitast við að svara þeirri spurningu hvort þröng túlkun á 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 gæti vegið að réttlátri málsmeðferð þegar fyrir liggur mat dómkvaddra matsmanna, þá sér í lagi ef dómkvaddir matsmenn og yfirmatsmenn sammælast um mat á andlegu atgervi ákærða. Leiða má líkum að því að þegar verulegur vafi liggur fyrir um sakhæfi ber dómstólum í hvívetna að tryggja réttláta málsmeðferð og skýra allan vafa sakborningi í hag. 2021-06-29T09:43:16Z 2021-06-29T09:43:16Z 2021-06-29T09:43:17Z 2021-05-10T23:49:42Z 2021-06 http://hdl.handle.net/1946/39562 is Lögfræði Sakhæfi Dómstólar Málsmeðferð Réttlæti Lokaritgerðir "Verk óðs manns" : mat á geðrænu sakhæfi með áherslu á matsgerðir dómkvaddra matsmanna Assessment of culpability with emphasis on evaluations of appointed assessor Thesis Bachelor's