2026-09-28T00:38:41Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/416492025-07-03T14:50:25Zcom_1946_35053com_1946_3515col_1946_35054

Landbúnaðarháskóli Íslands Ægir Freyr Hallgrímsson 1992- Ása L. Aradóttir 1959- Emmanuel Pierre Pagneux 1972- Jarðvegseyðing á Íslandi hefur verið mikil frá landnámi vegna óhóflegrar landnýtingar. Birkiskógar tóku að hörfa verulega vegna mikillar nýtingar af völdum manna og bústofns á öldunum eftir landnám og var útbreiðsla þeirra í lágmarki í byrjun 20. aldar. Endurheimt vistkerfa er nauðsynlegt skref til þess spyrna við gróðureyðingu og er endurheimt birkiskóga mikilvæg í því sambandi. Til þess að endurheimta þó ekki sé nema hluta þess skógar sem hefur tapast hefur verið ráðist í stór endurheimtarverkefni á borð við Hekluskógaverkefnið. Aðferðafræði þess verkefnis byggir mikið á því að græða upp örfoka land með birkieyjum eftir að skapast hafa a.m.k. lágmarks skilyrði fyrir landnám birkis. Í þessu verkefni var fjarkönnun með loftmyndum notuð til þess að skoða sjónrænar breytingar á þekju birkiskóga á tveim rannsóknarsvæðum frá 1960-2019. Rannsóknarsvæðin voru við Stóra-Klofa og Merkihvol í Landsveit. Flatarmál skógarþekjunar var mælt með klasagreiningu á misgömlum loftmyndum og mat lagt á útbreiðsluhraða skógarins yfir mismunandi tímabil. Helstu áhrifaþættir sem voru kannaðir voru veðurfar, Heklugos, búfjárbeit, landgræðsluaðgerðir og breytingar á gróðurfari. Rannsóknin sýndi að stærstu breytingar á skógarþekju áttu sér stað á árunum 2011-2019 þegar skógarþekja beggja svæðanna nánast tvöfaldaðist. Niðurstöðurnar benda til að bæði við Merkihvolsskóg og Stóra-Klofa átti áburðadreifing stóran þátt í að mynda heppileg skilyrði fyrir útbreiðslu birkiskóga og seinna meir hafi lúpína mögulega aukið vöxt eldri birkiplantna á svæðinu. Gögn frá nálægum veðurstöðvum sýna að frá 1960-2020 hækkaði meðalhiti frá júní til ágúst um tæpar 2°C að meðaltali, sem væntanlega hefur bætt vaxtarskilyrði birkis. 2022-06-07T15:20:20Z 2022-06-07T15:20:20Z 2022-06-07T15:20:21Z 2022-06-07T15:20:19Z 2021-08 http://hdl.handle.net/1946/41649 is Skógfræði Fjarkönnun Loftmyndir Klasagreining Breytingar á gróðurþekju Birkiskógar Vistheimt Endurheimt birkiskóga Útbreiðslusaga birkis við Merkihvol og Stóra-Klofa í Landsveit Distribution history of mountain birch near Merkihvol and Stóri-Klofi in Landsveit, Southern Iceland Thesis Bachelor's