2026-09-28T03:49:34Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/45742025-09-03T15:33:17Zcom_1946_4482com_1946_3515col_1946_4484

Landbúnaðarháskóli Íslands Hrönn Guðmundsdóttir 1959- Halldór Sverrisson 1950- Bjarni D. Sigurðsson 1966- Fyrir nokkrum árum fór að bera á skemmdum í lúpínubreiðum og ungskógrækt af völdum ertuyglu á Suðurlandi. Ertuyglan í hópi næturfiðrilda og er þekktur skaðvaldur víða um Evrópu en þó hún sé ekki nýr þegn á Íslandi og nokkrir faraldrar hafa gosið upp þá hefur hún að mestu lagst á lúpínu. Það skýrir útbreiðslu hennar því lúpína er mikið notað á uppgræðslusvæðum og oft sem undanfari skógaræktar. Ertuyglan bindur sig þó ekki einungis við skógarsvæði í lúpínubreiðum og er farin að valda usla víðar. Vaknað hafði upp áhuga að kanna hvort einhverjir klónar plantna hafi meira þol gagnvart þessum vágest en aðrir. Farið var út í það að skoða áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaspar til að forvitnast um hvort einhver hópur sé með meiri mótstöðu fyrir ertuyglu en aðrir hópar. Tekin var út afkvæmatilraun á Sóleyjarbakka í Árnessýslu sumarið 2007. Sjö afkvæmahópar voru valdir úr tilrauninni og niðurstöður matsins á þessum afkvæmum var síðan borin saman við niðurstöður úttektar á sömu afkvæmahópum árið 2005. Markmið verkefnisins var að finna út hvort; marktækur munur væri á sækni ertuyglu í mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar og hvort tengsl væri á milli hæðar plantnanna og beitar. Og svo í lokin, var skoðað, hvort tengsl væri á milli beitarþols og þoli gegn ryði, þ.e hvort hægt sé að velja þolnar plöntur fyrir báða þessa skaðvalda í einu. Athyglisverðar niðurstöður komu út úr úttektinni en marktækur munur reyndist vera á milli afkvæmahópa hvað varðar beit á blöðum og heildarbeit á plöntum. Afkvæmahópur Súlu/Pinna komu best út fyrir báðar breyturnar en afkvæmahópur Súlu/Hallorms kom marktækt verst út. Hæð plantna virtist ekki skýra beitina því lægri plöntur voru ekkert frekar illa farnar en lægri plöntur þannig að það er eitthvað í erfðaefni plönturnar sem skýrir þessar niðurstöður. Ekkert samband var á milli beitarþols og ryðþols og því ekki hægt að velja þolna einstaklinga fyrir bæði í einu. 2010-03-23T09:06:19Z 2010-03-23T09:06:19Z 2010-03-23T09:06:19Z 2008-05 http://hdl.handle.net/1946/4574 is Umhverfisfræði Plöntusjúkdómar Fiðrildi Skógrækt Ertuygla: áhrif ertuyglu á mismunandi afkvæmahópa alaskaaspar Thesis Bachelor's