2026-10-02T03:28:21Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/491972025-02-18T11:53:17Zcom_1946_2000com_1946_1992col_1946_2001

Háskólinn á Bifröst Guðbergur Kristjánsson 1985- Eiríkur Bergmann Einarsson 1969- Ritgerð þessi fjallar um hvort þjóðaröryggisstefna Íslands nái utan um þær öryggisógnir sem henni er ætlað að takast á við. Greiningin byggir á fræðilegum kenningum á borð við raunhyggju, smáríkjafræði, frjálslyndisstefnuna og öryggisvæðingu. Sjónum er beint að helstu áhersluþáttum þjóðaröryggisstefnu Íslands sem endurspegla bæði hnattrænar og svæðisbundnar öryggisáskoranir. Sérstök áhersla er lögð á þátttöku Íslands í NATO, varnarsamninginn við Bandaríkin og norræna varnarsamvinnu sem eru lykilstoðir í varnar- og öryggismálum landsins. Þá er einnig skoðað hvaða ógnir hafa verið öryggisvæddar með mannöryggi í huga. Notast var við greiningu opinberra skjala, fræðirita og skýrslna til að meta bæði styrkleika og veikleika stefnunnar. Rannsóknin byggir einnig á samanburðargreiningu á þjóðaröryggisstefnu Íslands og stefnum Norðurlandanna með tilliti til nýlegra öryggisbreytinga á alþjóðavettvangi. Áherslur stefnunnar eru greindar í ljósi nýrra áskorana á borð við fjölþáttaógnir, netárásir, loftslagsvá og breytinga á öryggisumhverfi Evrópu vegna aukinnar spennu í kjölfar innrásar Rússa í Úkraínu. Með gagnrýnni nálgun er kannað hvort stefnan sé nægilega heildstæð og hvort hún uppfylli kröfur samtímans. Rannsóknin leiðir í ljós að stefnan sýnir styrkleika í alþjóðlegri samvinnu en skortir dýpri nálgun á nýjar og flóknar ógnir, einkum í netöryggismálum og viðnámsþoli innviða. Niðurstöðurnar leggja grunn að frekari umræðu um varnar- og öryggismál Íslands í framtíðinni. This thesis examines whether Iceland's national security policy effectively addresses the security threats it is intended to manage. The analysis is based on theoretical frameworks such as realism, small-state theory, liberalism, and securitization. Focus is placed on the main elements of Iceland's national security policy, addressing both global and regional security challenges. Special emphasis is given to Iceland's participation in NATO, the defense agreement with the United States, and Nordic defense cooperation, which form the cornerstone of the country's defense and security framework. The study also explores which threats have been securitized with a particular focus on human security. The study employs analysis of official documents, academic literature, and reports to evaluate both the strengths and weaknesses of the policy. It also incorporates a comparative analysis of Iceland’s national security policy and those of other Nordic countries, with attention to recent global security developments. The policy’s priorities are assessed, considering emerging challenges, such as multifaceted threats, cyberattacks, climate risks, and shifts to the European security environment following Russia's invasion of Ukraine. Adopting a critical approach, the thesis evaluates whether the policy is sufficiently comprehensive and meets the demands of the contemporary era. The findings indicate that the policy demonstrates strengths in international cooperation but lacks a deeper focus on emerging and complex threats, particularly in the areas of cybersecurity and the resilience of critical infrastructure. The results provide a basis for further discussion on Iceland's defense and security policy in the future. 2025-02-18T11:53:17Z 2025-02-18T11:53:17Z 2025-02-18T11:53:17Z 2024-12-01T17:54:49Z 2024-12 https://hdl.handle.net/1946/49197 is Þjóðaröryggi Alþjóðasamskipti Ísland Nær þjóðaröryggisstefna Íslands utan um þær öryggisógnir sem henni er ætlað? Fræðileg samantekt og greining á endurnýjaðri þjóðaröryggisstefnu fyrir Ísland Thesis Bachelor's