2026-10-02T08:19:31Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/510022025-06-19T10:18:09Zcom_1946_2003com_1946_1992col_1946_2004

Háskólinn á Bifröst Stefán Viktor Guðmundsson 1961- Unnar Steinn Bjarndal Björnsson 1981- Mig langar að þakka leiðbeinanda mínum Unnar Steini Bjarndal Björnssyni fyrir góða samvinnu og leiðsögn, vel gert Unnar Steinn, einnig langar mig að þakka skóla og yfirvöldum hana ásamt hóp sam-nema sem kallast efri deildin fyrir dyggan stuðning í gengum námið. þetta nám hefur verið mjög áhugavert og skemmtilegt. Í íslenskum rétti gegna fordæmi mikilvægu hlutverki sem réttarheimild, þrátt fyrir að þau séu ekki formlega bindandi samkvæmt lögum. Með fordæmum er átt við eldri dómsúrlausnir sem hafðar eru til hliðsjónar í sambærilegum málum og geta þannig haft áhrif á réttarframkvæmd. Í þessari ritgerð er fjallað um hlutverk fordæma í íslensku réttarkerfi, með sérstakri áherslu á frávik frá þeim. Skoðað er hvenær og hvers vegna dómstólar víkja frá fyrri úrlausnum og hvaða áhrif slík frávik hafa á réttaröryggi og þróun réttarins. Ritgerðin byggir á fræðilegum heimildum og dómum Hæstaréttar, með það að markmiði að draga fram hvernig fordæmi móta íslenskan rétt í framkvæmd. Lykilorð: fordæmi; frávik; Hæstiréttur In Icelandic law, precedents occupy an important position as a source of law, despite not being formally binding under statutory provisions. Precedents refer to earlier judicial decisions which are considered in the resolution of comparable cases and may thereby influence judicial practice. This thesis addresses the role of precedent within the Icelandic legal system, with particular emphasis on instances where courts depart from previous decisions. It examines the circumstances under which such departures occur, the underlying reasons for them, and the impact these deviations have on legal certainty and the development of the law. The analysis draws upon academic legal literature and judgments rendered by the High Court of Iceland (Hæstiréttur), with the aim of clarifying how precedent functions in practice and contributes to the shaping of Icelandic jurisprudence. Keywords: precedent; deviation; Supreme Court 2025-06-19T10:18:07Z 2025-06-19T10:18:07Z 2025-06-19T10:18:09Z 2025-04-24T19:03:59Z 2025-04 https://hdl.handle.net/1946/51002 is Fordæmi Frávik Hæstiréttur Hvað þarf til að dómstólar breyti út af fyrri ákvörðunum? Thesis Bachelor's