2026-10-02T02:47:56Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/514992025-09-11T08:23:13Zcom_1946_35053com_1946_3515col_1946_35054

Landbúnaðarháskóli Íslands Eiður Eyþórsson 1992- Brynjar Skúlason 1968- Jóhanna Bergrúnar Ólafsdóttir 1973- Í nýskógrækt á Íslandi er nýgróðursettum plöntum yfirleitt gefinn áburður til að tryggja hraðan upphafsvöxt og draga úr hættu á frostlyftingu, sem er algengt vandamál í íslenskum jarðvegi. Skógræktarsvæði eru oft næringarsnauð, þar sem bæði nitur og fosfór vantar í jarðveginn. Þetta á sérstaklega við þegar birkiskógrækt er stunduð á illa förnu landi þar sem jarðvegur hefur að stórum hluta tapast vegna jarðvegsrofs. Reynslan sýnir að einföld áburðargjöf við gróðursetningu dugar ekki til við slíkar aðstæður, plönturnar þurfa endurtekna áburðargjöf í nokkur ár til að tryggja vöxt og lifun. Þessi aðferð er kostnaðarsöm og skilur eftir sig kolefnisspor vegna framleiðslu og dreifingar áburðarins. Í þessari rannsókn var kannað hvort hvítsmári (Trifolium repens) geti stuðlað að bættri lifun og vexti birkis (Betula pubescens Ehrh.) við gróðursetningu á næringarsnauðum svæðum í nýskógrækt og landgræðslu. Sérstök áhersla var lögð á tvær sáningaraðferðir, sáningu hvítsmára í fjölpottabakka með birki og sáningu í kringum plöntuna við gróðursetningu. Tilraunin fór fram á fjórum stöðum á Íslandi með mismunandi gróður- og jarðvegsaðstæður, þar sem bornar voru saman mismunandi áburðarmeðferðir (lífrænar, ólífrænar og viðmið án áburðar). Niðurstöðurnar sýndu marktæk áhrif bæði með tilliti til áburðar og staðsetningar á hæð og lifun birkiplanta. Lifun hvítsmárans var hins vegar almennt lág og virtist fremur ráðast af staðbundnum aðstæðum en áburðargerð. Veðurfarslegar áskoranir sumarið 2023 og hugsanleg áhrif kuldatíðar og snjóleysis veturinn 2023–2024 kunna að hafa haft neikvæð áhrif á spírun og lifun smárans. Þótt sáning hvítsmára með nýgróðursettum trjám hafi gefið takmarkaðan árangur í þessari tilraun og afföll hafi víða verið mikil, eru niðurstöðurnar ekki nægjanlegar til að útiloka möguleika hans alfarið. Frekari rannsóknir eru nauðsynlegar til að skýra hvort, og við hvaða skilyrði, slík nálgun geti skilað árangri í nýskógrækt á næringarsnauðum svæðum. 2025-09-11T08:23:13Z 2025-09-11T08:23:13Z 2025-09-11T08:23:13Z 2025-09-11T08:23:13Z 2025-07 https://hdl.handle.net/1946/51499 is Skógfræði Hvítsmári Birki Lifun (náttúrufræði) Skógrækt Áburður Molta Landgræðsla Vistheimt Hvítsmári sem fóstra fyrir nýgróðursettar birkiplöntur Using White Clover to Foster Newly Planted Birch Plants Thesis Bachelor's