2026-09-30T23:19:46Zhttps://skemman.is/oai/request

oai:skemman.is:1946/531322026-06-26T12:59:51Zcom_1946_2061com_1946_2057col_1946_2069

Háskóli Íslands Kristín Una Hólmarsdóttir 2001- Ólöf Guðný Geirsdóttir 1968- Aðalheiður Svana Sigurðardóttir 1967- Vilborg Kolbrún Vilmundardóttir 1990- Efnisorð: aldraðir, munnbrigði, matarlyst, vannæring, hjúkrunarheimili Background and aims: International studies have suggested that poor appetite, poor oral health, and oral frailty are common among older adults in nursing homes and can affect food intake and nutritional status. Adequate nutritional status is imperative for both health and quality of life; thus, deteriorating nutritional status can affect individuals' mental and physical abilities. The study aims to investigate the prevalence of appetite, oral frailty, and the nutritional status of older people in nursing homes. Methods: A cross-sectional study was conducted in a nursing home in South Iceland. A total of 64 participants took part, of whom 32 were women and 32 were men, and the average age was 83 years. Appetite was assessed by the Council on Nutrition Appetite Questionnaire (CNAQ), oral frailty by the Screening for Oral Frailty Tool (SOFT), malnutrition risk by the LSH Screening Sheet for Malnutrition (SSM), and nutritional status by Mini Nutritional Assessment (MNA). Protein and energy intake were estimated from a seven-day nursing home menu and compared with the estimated individual energy and protein needs. Results: Approximately 77% of participants were at a healthy weight or BMI > 23 kg/m². The prevalence of oral frailty reached 45%, and 59% of participants had fewer than 20 teeth, indicating substantial oral health impairments within the cohort. Oral frailty showed moderate, statistically significant associations with both gender and oral health, with increased risk of oral frailty among females (31%, n = 20, p = 0.005) and denture wearers (69% vs. 29%, p = 0.001). Assessment of nutritional status using the MNA showed that 56% were at risk of malnutrition and 5% were at high risk. According to the Icelandic Malnutrition Screening List, about 25% of participants had a medium or high risk of malnutrition. Appetite, assessed by CNAQ, was good in 58% of participants. The seven-day menu provided an average of 1865 kcal/day and 80 g protein/day; however, only a minority of residents met their estimated energy and protein requirements. Conclusions: Decreased appetite and indicators of oral frailty were common among nursing home residents in the current study. Results point to the importance of assessing appetite and oral frailty alongside nutritional status in older adults in nursing homes. Bakgrunnur og markmið: Erlendar rannsóknir hafa bent til að léleg matarlyst,léleg munnheilsa og munnbrigði, séu algeng meðal eldra fólks á hjúkrunarheimilum og geta haft áhrif á fæðuinntöku og næringarástand einstaklingsins. Gott næringarástand er nauðsynlegt fyrir heilsu og lífsgæði, og getur versnun þar á því haft áhrif á andlega- og líkamlega færni einstaklinga. Markmið rannsóknarinnar er að kanna tíðni matarlystar og munnbrigða við næringarástand eldra fólk á hjúkrunarheimilum Aðferðir: Framkvæmd var þversniðsrannsókn á hjúkrunarheimili á Suðurlandi. Alls tóku 64 þátttakendur þátt, þar af 32 konur og 32 karlar, og meðalaldur var 83 ár. Matarlyst var metin með spurningalista (CNAQ), munnbrigði [en: oral frailty] með munnheilsuskimunarlista (SOFT), áhættu á vannæringu með Íslenska skimunarlistanum (SSM) og næringarástand með Mini Nutritional Assessment (MNA). Prótein- og orkuinntaka var metin út frá sjö daga matseðli hjúkrunarheimilis og borin saman við áætlaða einstaklingsbundna orku- og próteinþarfir íbúa. Niðurstöður: Um 77% þátttakenda voru í heilbrigðri þyngd eða BMI > 23 kg/m². Tíðni munnbrigða náði 45% og 59% þátttakenda höfðu færri en 20 tennur, sem bendir til verulegra skerðinga á munnheilsu innan hópsins. Munnbrigði sýndi miðlungssterk, tölfræðilega marktæk tengsl bæði við kyn og munnheilsu, þar sem aukin áhætta á munnbrigði kom fram meðal kvenna (31%, n = 20, p = 0.005) og þeirra sem notuðu gervitennur (69% vs. 29%, p = 0.001). Mat á næringarástandi MNA sýndi að 56% voru í áhættu á vannæringu og 5% voru í mikilli áhættu á vannæringu. Samkvæmt íslenska skimunarlistanum fyrir vannæringu voru um 25% þátttakenda með ákveðnar eða sterkar líkur á vannæringu. Matarlyst, metin með CNAQ, var góð hjá 58% þátttakenda. Samkvæmt sjö daga matseðli frá eldhúsi, fengu íbúar að meðaltali 1865 kkal/dag og 80 g af próteini/dag; sem fullnægði aðeins minnihluta íbúa hvað varðar áætlaðri orku- og próteinþörf. Ályktanir: Skert matarlyst og vísbendingar um skert munnbrigði voru algeng meðal íbúa hjúkrunarheimilisins sem hér var rannsakað. Niðurstöður benda á mikilvægi þess að meta matarlyst og munnbrigði samhliða næringarástandi hjá eldra fólki á hjúkrunarheimilum. Öldrunarfræðafélagið 2026-05-15T13:12:54Z 2026-05-15T13:12:54Z 2026-05-15T13:12:58Z 2026-05-15T13:00:40Z 2026-05 https://hdl.handle.net/1946/53132 en Næringarfræði Aldraðir Hjúkrunarheimili Matarlyst Næringarskortur Appetite, oral frailty, and nutritional status of nursing home residents: Descriptive cross-sectional study Matarlyst, munnbrigði og næringarástand íbúa hjúkrunarheimila: Lýsandi þversniðsrannsókn Thesis Master's